Italiaans onderzoek onthult Russisch spionagenetwerk op ambassades in Italië en Vaticaan

Waarom dit belangrijk is

Het onderzoek documenteert een vermeend Russisch inlichtingennetwerk dat onder diplomatieke dekmantel opereert in een NAVO-lidstaat en bij het Vaticaan. Het verbindt de Italiaanse zaak aan een breder hybride dreigingsbeeld: een van de verdachten zou informatie vergaren over Oekraïense kinderen die naar Rusland zijn gedeporteerd, en het Duitse Leipzig-drone-incident zou de Italiaanse procedure hebben getriggerd. Het feit dat Horbachov en Astakhov pas werden uitgezet na de arrestatie van twee voormalige Italiaanse inlichtingenmedewerkers onderstreept hoe diep de Russische activiteit in Italië was geworteld.

Wat er is gebeurd

De Romeinse aanklagers hebben, zo schreef de Italiaanse krant Riformista, een netwerk van Russische inlichtingenagenten blootgelegd die actief waren vanuit de Russische ambassades in Italië en het Vaticaan. Als sleutelfiguren werden marine-attache Ivan Horbachov en zijn plaatsvervanger Mykhailo Astakhov aangewezen, beiden gelinkt aan de GRU (de Militaire Inlichtingendienst van de Russische Generale Staf). Zij werden Italië uitgezet na de arrestatie van twee voormalige Italiaanse inlichtingenmedewerkers die geheime informatie aan Moskou zouden hebben doorgespeeld.

Ambassaderaadgevers Ihor Anikiev en Ihor Ovechkin zouden verantwoordelijk zijn geweest voor het verzamelen van gegevens over Italiaanse structuren, met speciale aandacht voor militaire en technologische systemen die relevant zijn voor de NAVO. De tweede en derde secretaris Anton Dyomin en Dmytro Morozenkov, gelinkt aan zowel de GRU als de SVR (de Buitenlandse Inlichtingendienst), zouden contacten hebben gelegd met culturele verenigingen en bedrijven, en volgens journalisten ook burgers van Wit-Rusland en andere Oost-Europese landen hebben gerekruteerd voor sabotage tegen civiele en militaire infrastructuur. Rome zou daarnaast zijn gebruikt als doorvoerpunt om de stromen Russische en Wit-Russische burgers die de Schenzenzone binnenkomen op Italiaanse visa te monitoren.

Het Italiaanse onderzoek werd volgens journalisten mede in gang gezet door een incident in Duitsland, waar een Wit-Russische burger met een Russisch paspoort werd aangehouden op verdenking van de voorbereiding van een drone-aanslag op de luchthaven van Leipzig. Op de Russische ambassade bij het Vaticaan dient Konstantyn Nemudrov als attachée; hij is de zoon van Aleksei Nemudrov, die in 2021 Italië werd uitgezet in de zaak van spion Walter Biot. Volgens journalistieke bronnen zou Konstantyn Nemudrov tot taak hebben informatie te verzamelen over de activiteiten van de Heilige Stoel, met inbegrip van gevoelige humanitaire initiatieven en de situatie rond Oekraïense kinderen die naar Rusland zouden zijn gedeporteerd.

Waar de berichtgeving verschilt

De twee Oekraïense bronnen, Європейська правда en Українська правда, verschillen alleen in de transliteratie van de namen van verdachten: 'Mikhail Astakhov' versus 'Mykhailo Astakhov', 'Igor Anikiev' versus 'Ihor Anikiev', 'Anton Dyonin' versus 'Anton Dyomin', 'Dmitry Morozenkov' versus 'Dmytro Morozenkov' en 'Konstantin Nemudrov' versus 'Konstantyn Nemudrov'. De inhoudelijke feiten en de nadruk komen overeen.

Achtergrond

De aanleiding voor het Italiaanse onderzoek was de aanhouding in Duitsland van een Wit-Russische burger met een Russisch paspoort op verdenking van de voorbereiding van een drone-aanslag op de luchthaven van Leipzig. De vader van Konstantyn Nemudrov, Aleksei Nemudrov, werd in 2021 Italië uitgezet in de spionagezaak rond Walter Biot, wat wijst op eerdere blootlegging van Russische inlichtingenactiviteit in Italië. De Duitse militaire contraspionage heeft recentelijk verklaard dat de hybride dreiging voor Duitsland en de Russische spionageactiviteit verder toenemen.