Merz zet persoonlijk in op extra luchtafweer voor Oekraïne
De Duitse bondskanselier Friedrich Merz heeft op 29 september in Berlijn gezegd persoonlijk te onderhandelen met wereldleiders over extra luchtafweerleveranties aan Oekraïne, dat hij het grootste zwakke punt van Kyiv noemde. Hij waarschuwde voor een mogelijk zeer zware winter en riep op tot voortgezette Europese steun, kort voor de EU-top van 15–16 oktober. Eerder op de dag meldde president Zelensky een nieuw NASAMS-rakettenpakket; op 28 september bleek een akkoord tussen EU-defensiediensten over extra raketten nog niet bereikt.
Hoofdpunten
- Merz: persoonlijke gesprekken met meerdere staatshoofden en regeringsleiders om extra luchtafweer voor Oekraïne veilig te stellen.
- Merz noemt Oekraïense luchtafweer het grootste zwakke punt en vreest een zeer zware winter, ook op energiegebied.
- Verklaringen werden afgelegd op een persconferentie in Berlijn op 29 september, samen met de Kazachse president Tokajev.
- Duitsland is in intensief overleg met Europese partners over verdere steun aan Oekraïne, in aanloop naar de Europese Raad van 15–16 oktober.
- Merz waarschuwde dat Rusland de burgerinfrastructuur zal blijven beschieten; één bron citeert hem met de kwalificatie 'dagelijkse oorlogsmisdaden'.
- Minister Wadephul verwacht luchtafweerleveranties vanuit minstens twee extra landen; Duitsland start eigen Patriot-rakettenproductie, maar die is pas volgend jaar beschikbaar.
- EU-defensieministers bereikten op 28 september geen akkoord over extra raketten; Oekraïne ontving op 29 september wel een NASAMS-rakettenpakket.
Waarom dit belangrijk is
Luchtafweer wordt door Duitsland expliciet genoemd als de grootste kwetsbaarheid van Oekraïne, terwijl het land een mogelijk zware winter tegemoet gaat en Rusland burgerinfrastructuur blijft raken. De uitspraken vallen kort voor de EU-top van 15–16 oktober, waar extra steun en het mechanisme rond de lening van 90 miljard euro op tafel liggen. Het toont dat Berlijn de regie neemt in het zoeken naar nieuwe leveranties, maar ook erkent dat de marges bij verschillende landen klein zijn.
Wat er is gebeurd
Tijdens een persconferentie in Berlijn op 29 september, samen met de Kazachse president Kassym-Jomart Tokajev, verklaarde bondskanselier Friedrich Merz dat hij persoonlijk onderhandelt met meerdere staatshoofden en regeringsleiders over extra luchtafweer voor Oekraïne. Hij bestempelde de Oekraïense luchtafweer als het grootste zwakke punt en riep op tot voorbereiding op de komende winter, inclusief de energiesector. Merz maakte duidelijk dat Duitsland in intensief overleg is met Europese partners over verdere hulp, met concrete steun aan de Oekraïense begroting en het versterken van de luchtafweer als inzet, in aanloop naar de Europese Raad van 15–16 oktober in Brussel. Hij waarschuwde dat Rusland burgerinfrastructuur zal blijven beschieten en noemde die aanvallen volgens één verslag van zijn woorden dagelijkse oorlogsmisdaden. Duitse minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul zei in Straatsburg dat leverantijen vanuit minstens twee extra landen haalbaar lijken, en kondigde aan dat Duitsland start met eigen Patriot-rakettenproductie, die pas volgend jaar beschikbaar komt. Op 29 september meldde president Volodymyr Zelensky een 'heel goed' pakket NASAMS-raketten van bondgenoten. Eerder, op 28 september, bleek na een EU-Raad dat EU-defensieministers geen akkoord bereikten over extra raketleveranties; wel zijn EU-defensie-aanbestedingen van 28,3 miljard euro goedgekeurd binnen een lening van 90 miljard euro aan Oekraïne, mede voor de aanschaf van Patriot-interceptoren die de VS nog moet produceren.
Hoe internationale bronnen het beschrijven
Het Engelstalige Aziatische persbureau APA spitst de berichtgeving toe op Merz' persoonlijke diplomatie rond luchtafweerleveranties, zonder de bredere EU-context te schetsen. Internationale berichtgeving legt de nadruk op de waarschuwing voor een zware winter en op Russische aanvallen op burgerinfrastructuur, maar besteedt minder aandacht aan Duitse leveringsschema's en aan het mogelijke mechanisme waarbij EU-landen Patriot-interceptoren overdragen en die via de lening van 90 miljard euro laten vervangen.
Waar de berichtgeving verschilt
Eén bron, hromadske, citeert Merz met de kwalificatie van Russische aanvallen op burgerinfrastructuur als oorlogsmisdaden; andere versies van zijn verklaring bevatten die woorden niet. Over de datum van de persconferentie met Tokajev spreken de meeste Oekraïense bronnen alleen van 'dinsdag'; alleen Укрінформ dateert deze specifiek op 29 september. Op 25 september zei Zelensky dat Trump een definitief besluit had genomen om productielicenties voor Patriot-raketten aan Kyiv over te dragen, terwijl Trump zelf weigerde dit te bevestigen.
Achtergrond
Eerder op 29 september meldde Zelensky een 'heel goed' pakket raketten voor NASAMS-luchtafweersystemen van bondgenoten. Op 25 september beweerde Zelensky dat Trump een definitief besluit had genomen om Patriot-productielicenties aan Oekraïne over te dragen; Trump bevestigde dit niet. Op 28 september, na afloop van een EU-Raad, verklaarde EU-buitenlandchef Kaja Kallas dat EU-defensieministers geen akkoord bereikten over extra raketleveranties. De EU heeft inmiddels wel defensie-aanbestedingen van 28,3 miljard euro goedgekeurd binnen een lening van 90 miljard euro aan Oekraïne, mede bestemd voor de aanschaf van Patriot-interceptoren die in de VS nog moeten worden geproduceerd.