Oekraïense verdachte Nord Stream-zaak vraagt asiel aan in Kroatië
De Oekraïense duikinstructeur Volodymyr Zhuravlov, die door Duitsland wordt verdacht van betrokkenheid bij de sabotage van de Nord Stream-pijpleidingen in 2022, heeft politiek asiel aangevraagd in Kroatië. Zijn advocaat Mykola Katerynchuk maakte het verzoek bekend. De Kroatische districtsrechtbank in Pula heeft zijn uitlevering aan Duitsland toegestaan, maar de verdediging is tegen dat besluit in beroep gegaan.
Hoofdpunten
- Volodymyr Zhuravlov, een 46-jarige Oekraïense duikinstructeur, heeft politiek asiel aangevraagd in Kroatië omdat hij vreest geen eerlijk proces in Duitsland te krijgen.
- De districtsrechtbank in Pula heeft zijn uitlevering aan Duitsland toegestaan; de verdediging gaat in beroep.
- Advocaat Mykola Katerynchuk stelt dat de asielaanvraag het uitleveringsproces niet automatisch stopt.
- Zhuravlov werd op 19 augustus in Pula aangehouden op basis van een Europees aanhoudingsbevel uit Duitsland, terwijl hij als consultant werkte aan de Hollywoodfilm over de Nord Stream-sabotage.
- Duitse aanklagers verdenken hem ervan een van de duikers te zijn die in september 2022 explosieven op de pijpleidingen in de Oostzee plaatsten; Zhuravlov ontkent en zegt dat hij op dat moment in Oekraïne was.
- Op de nacht van 26 september 2022 werden drie van de vier strengen van Nord Stream 1 en Nord Stream 2 door onderwaterexplosies in de Oostzee beschadigd.
Waarom dit belangrijk is
De asielaanvraag voegt een nieuwe juridische horde toe aan de Duitse poging om Zhuravlov uitgeleverd te krijgen, in een zaak die al sterk politiek beladen is. Polen weigerde eerder zijn uitlevering en Oekraïne ontkent elke betrokkenheid van de staat. De omstandigheid dat een verdachte werd aangehouden terwijl hij als consultant werkte aan een Hollywoodfilm over precies deze sabotage geeft de zaak een ongewoon publiek karakter.
Wat er is gebeurd
De Oekraïense burger Volodymyr Zhuravlov, die door Duitse onderzoekers wordt verdacht van betrokkenheid bij de sabotage van de Nord Stream-pijpleidingen, heeft politiek asiel aangevraagd in Kroatië. Zijn advocaat Mykola Katerynchuk maakte dit bekend tegenover de media, en stelde dat zijn cliënt in Duitsland geen eerlijk proces zou krijgen. Volgens de advocaat stopt een asielverzoek het uitleveringsproces niet automatisch. De districtsrechtbank in de Kroatische stad Pula had eerder de uitlevering van Zhuravlov aan Duitsland toegestaan; de verdediging is tegen dat besluit in beroep gegaan en omschreef het als 'bevooroordeeld' en 'politiek'. Zhuravlov werd op 19 augustus in Pula aangehouden op grond van een Europees aanhoudingsbevel uit Duitsland, op het moment dat hij als consultant werkte aan de Hollywoodfilm 'Snake Island' (Острів Зміїний) over de sabotage. De Duitse aanklagers verdenken hem ervan een van de duikers te zijn geweest die in september 2022 explosieven op de pijpleidingen in de Oostzee plaatsten; Zhuravlov ontkent elke betrokkenheid en zegt op dat moment in Oekraïne te zijn geweest. In Duitsland wordt hij onder meer verdacht van mede-organisatie van een explosie, anticonstitutionele sabotage en vernieling van civiele structuren; een later bevel voegde daar een oorlogsmisdrijf aan toe.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
De Oekraïense berichtgeving legt de nadruk op het Oekraïense staatsburgerschap van Zhuravlov, zijn Oekraïense advocaat Mykola Katerynchuk en de stelling van de verdediging dat hij in Duitsland geen eerlijk proces zou krijgen. De berichten benadrukken dat de verdediging het uitleveringsbesluit van de Kroatische rechtbank 'bevooroordeeld' en 'politiek' noemt en framen het uitleveringsgeschil als een politiek gestuurd proces. Als achtergrond wordt meegegeven dat een rechter in Warschau eerder de uitlevering aan Duitsland weigerde, en dat Oekraïne officieel stelt geen enkel bewijs te hebben gevonden voor Oekraïense betrokkenheid. Ook wordt vermeld dat Zhuravlov zelf elke betrokkenheid ontkent.
Waar de berichtgeving verschilt
Bronnen verschillen over het totale aantal Oekraïense verdachten dat door Duitsland is geïdentificeerd: de meeste bronnen spreken van zes uitgevaardigde aanhoudingsbevelen, één bron noemt er vijf, en andere bronnen melden dat in totaal zeven personen zijn geïdentificeerd. Daarnaast lopen de brnen uiteen over de exacte datum van het uitleveringsbesluit van de rechtbank in Pula: één bron dateert het op 18 september 2026, terwijl een andere stelt dat de districtsrechtbank 'eerder' de uitlevering toestond zonder precieze datum. Ook verschilt de informatie over de startdatum van de rechtszaak tegen Serhiy Kuznetsov in Hamburg: de ene bron spreekt van 'eind oktober', de andere van 'rond 26 oktober'.
Achtergrond
In de nacht van 26 september 2022 werden drie van de vier strengen van de Nord Stream 1- en Nord Stream 2-pijpleidingen door onderwaterexplosies in de Oostzee nabij het Deense eiland Bornholm beschadigd; slechts één strengen bleef onbeschadigd. In februari 2024 sloot Denemarken zijn onderzoek naar de explosies wegens gebrek aan gronden voor een strafzaak; Zweden nam een vergelijkbaar besluit. Op 26/27 augustus 2025 vaardigden Duitse onderzoekers aanhoudingsbevelen uit tegen zes Oekraïense staatsburgers die van de sabotage werden verdacht; de Duitse aanklagers noemden Serhiy Kuznetsov als vermeende leider van de groep, die volgens hen handelde op instructies van Oekraïense staatsorganen. Kuznetsov werd in augustus 2025 in Italië aangehouden en in november 2025 aan Duitsland uitgeleverd; op 1 juli 2026 werd hij formeel in staat van beschuldiging gesteld, met een proces dat in Hamburg in eind oktober moet beginnen. Zhuravlov werd in 2024 en opnieuw op 30 september 2025 in Polen aangehouden op een Europees aanhoudingsbevel uit Duitsland; in oktober 2025 weigerde een rechter in Warschau zijn uitlevering en beval zijn vrijlating. Rusland heeft Oekraïne, de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk verantwoordelijkheid toegeschreven; Oekraïne, Polen, de VS en het VK ontkennen betrokkenheid. The Wall Street Journal schreef op basis van bronnen dat de sabotage was gepland door hoge Oekraïense militaire en zakelijke figuren en werd uitgevoerd vanaf een zeiljacht met openbaar beschikbare zeebodemkaarten.