KIIS-peiling: meerderheid Oekraïners wil dat Zelensky zich tot één termijn beperkt.
Een peiling van het Kyiv International Institute of Sociology (KIIS), uitgevoerd van 12 tot en met 21 september 2026 onder 1.002 respondenten, laat zien dat 53% van de ondervraagde Oekraïners vindt dat president Volodymyr Zelensky zich tot zijn huidige termijn moet beperken. Het aandeel dat hem wel een tweede termijn gunt, daalde van 45% in december 2025 naar 42%. Tegelijk is 71% van de respondenten tegen het houden van verkiezingen tijdens de oorlog.
Hoofdpunten
- 53% van de ondervraagden vindt dat Zelensky zich tot één presidentstermijn moet beperken; in december 2025 was dat 46%.
- 42% vindt dat hij aan de volgende verkiezingen moet deelnemen, tegen 45% in december 2025; 5% heeft geen mening.
- 71% is tegen verkiezingen nu, 24% dringt aan op verkiezingen nu, 4% heeft geen mening.
- Onder Zelensky-trusters: 85% van hen die hem volledig vertrouwen steunt zijn deelname; bij volledig wantrouwen is dat 7%.
- 45% zegt dat Oekraïne de verkeerde kant op gaat, 40% de juiste; in februari 2024 was dat 46% tegen 44%.
- Teleurstelling over de autoriteiten steeg van 36% naar 44%; schaamte van 20% naar 33%; woede van 14% naar 20%.
- KIIS-peiling onder 1.002 respondenten via telefoon (CATI); steekproefmarge maximaal 4,1% rond 50%.
Waarom dit belangrijk is
De peiling laat zien dat een meerderheid van de Oekraïners Zelensky geen tweede termijn gunt, terwijl het aandeel sinds december 2025 is gegroeid. Tegelijk is een ruime meerderheid tegen verkiezingen tijdens de oorlog — ook onder degenen die de president wantrouwen — wat externe druk van onder meer de Verenigde staten om te stemmen compliceert. De uitkomsten signaleren ook een verbreding van ontevredenheid over de autoriteiten: teleurstelling, schaamte, woede, haat en onverschilligheid stegen allemaal ten opzichte van december 2025. Vertrouwen in Zelensky blijkt een sterke voorspeller van steun voor zowel zijn kandidatuur als het moment van stemmen.
Wat er is gebeurd
Het Kyiv International Institute of Sociology (KIIS) voerde van 12 tot en met 21 september 2026 een telefonische peiling (CATI) uit onder 1.000 respondenten van 18 jaar en ouder in doorover de Oekraïense regering gecontroleerd gebied. De steekproef sloot bewoners van tijdelijk niet door Oekraïne gecontroleerd gebied en Oekraïners die na 24 februari 2022 het land verlieten uit.
53% van de respondenten vindt dat president Zelensky zich tot één termijn moet beperken, tegen 46% in december 2025. 42% vindt dat hij aan de volgende presidentsverkiezingen moet deelnemen, tegen 45% eerder; 5% heeft geen mening. Op de vraag of er nu verkiezingen moeten worden gehouden, antwoordt 71% tegen, 24% voor en 4% weet het niet. Het vertrouwen in Zelensky loopt sterk parallel met deze houding: van degenen die hem volledig vertrouwen steunt 85% zijn deelname, bij volledig wantrouwen is dat 7%. Van degenen die hem volledig vertrouwen is 98% tegen verkiezingen nu; van degenen die hem volledig wantrouwen dringt 53% juist aan op verkiezingen nu.
Over de richting van het land zegt 45% dat Oekraïne de verkeerde kant op gaat en 40% de juiste; in februari 2024 was de verhouding 46% tegenover 44%. De negatieve emoties over de autoriteiten namen tussen december 2025 en september 2026 toe: teleurstelling van 36% naar 44%, schaamte van 20% naar 33%, woede van 14% naar 20%, haat van 11% naar 14%, onverschilligheid van 7% naar 12%. Hoop (23%), compassie (16%), trots (7%), sympathie (4%) en lachen (4%) bleven onveranderd. KIIS geeft aan dat de resultaten onder oorlogsomstandigheden een aanvullende systematische afwijking kennen bovenop de formele steekproefmarge van maximaal 4,1% rond 50%, maar beschouwt de uitkomsten als representatief.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
Alle acht aangeleverde artikelen zijn Oekraïense media die over een binnenlandse KIIS-peiling berichten. De krantenkoppen benadrukken het cijfer van 53% als de kernbevinding en plaatsen het naast de vergelijking met december 2025 om de verschuiving tegen een tweede termijn van Zelensky te tonen. Verschillende outlets benadrukken daarnaast het brede verzet tegen verkiezingen tijdens de oorlog (71%) en presenteren zo een publiek draagvlak tegen het houden van een stemming nu. De emotionele en richtingsindicatoren worden in de Oekraïense berichtgeving direct gekoppeld aan de verkiezingsvragen, zodat de houding tegenover Zelensky in een bredere onvrede met de machthebbers wordt geplaatst.
Waar de berichtgeving verschilt
Twee Oekraïense bronnen vatten de houding van Zelensky-baar-skeptici ten opzichte van verkiezingen nu verschillend samen — de ene schrijft dat 53% van degenen die hem volledig wantrouwen op verkiezingen nu aandringt, de andere stelt dat 41% van die groep juist tegen verkiezingen nu is, wat op een andere restgroep wijst.
Op de vraag of Zelensky zich kandidaat moet stellen, geeft de ene bron 4% 'geen antwoord' en de dominante lijn in de overige artikelen 5%.
Verder beschrijft een deel van de bronnen de peiling als besteld door de NGO 'Forum' met aanvullende vragen in het KIIS-'Omnibus'-onderzoek, terwijl een andere bron stelt dat het onderzoek op eigen initiatief van KIIS werd uitgevoerd.
Achtergrond
De Oekraïense wet verbiedt verkiezingen tijdens de staat van beleg, die sinds 24 februari 2022 van kracht is. In april 2026 was het zeven jaar sinds Zelensky aantrad als president, langer dan de grondwettelijke maximale termijn van vijf jaar. Zelensky zei in december 2025 politiek klaar te zijn voor presidentsverkiezingen in reactie op een verzoek van de VS, maar benadrukte dat de veiligheid van stemmers gegarandeerd moet zijn. In augustus 2026 noemde hij verkiezingen tijdens de oorlog een 'tsunami' die Oekraïne zou splitsen. Voormalig minister van Defensie Mychailo Fedorov riep in augustus 2026 openlijk op tot verkiezingen tijdens de oorlog. President Donald Trump en de Verenigde Staten hebben de kwestie van Oekraïense verkiezingen herhaaldelijk aan de orde gesteld. In juni en juli 2026 verschenen berichten over mogelijke politieke afspraken met voormalig opperbevelhebber Valerii Zaloezjny, die zijn vertegenwoordiger later ontkende.