KIIS-peiling: 72% van de Oekraïners vindt president Zelensky persoonlijk verantwoordelijk voor corruptie in zijn entourage
Een peiling van het Kyiv International Institute of Sociology (KIIS), gehouden van 12 tot 21 september 2026 onder 1.002 volwassen respondenten in door de overheid gecontroleerd gebied, toont dat 72% van de ondervraagden president Volodymyr Zelensky persoonlijk verantwoordelijk acht voor corrupte handelingen van zijn entourage. Corruptie bij de overheid (50%) wordt vaker als grootste zorg genoemd dan massale Russische raket- en drone-aanvallen (40%). KIIS waarschuwt dat 'persoonlijke verantwoordelijkheid' door respondenten vooral als politieke verantwoordelijkheid wordt begrepen, niet als persoonlijke betrokkenheid bij corruptie.
Hoofdpunten
- KIIS-peiling uitgevoerd van 12 tot 21 september 2026 via telefooninterviews; 1.002 respondenten van 18 jaar of ouder in door de overheid gecontroleerd gebied.
- 72% van de ondervraagden vindt Zelensky persoonlijk verantwoordelijk voor corruptie van zijn entourage; 25% niet; 3% kon geen antwoord geven.
- 72% denkt dat de corruptie in Oekraïne is gestegen sinds het begin van de grootschalige invasie; 6% denkt dat deze is gedaald.
- 50% noemt corruptie bij de overheid als grootste zorg; 40% massale Russische raket- en drone-aanvallen; in totaal koos 64% corruptie of incompetentie, 53% oorlogsfactoren.
- Onder wie Zelensky volledig vertrouwen, ziet 3% hem als verantwoordelijk; onder wie hem volledig niet vertrouwen, is dat 85%.
- In een eerdere KIIS-peiling van april 2026 koos 54% corruptie als grotere bedreiging tegenover 39% de Russische invasie.
Waarom dit belangrijk is
Het cijfer van 72% dat Zelensky verantwoordelijkte voor corruptie in zijn entourage is een ongewoon scherp negatief oordeel van kiezers over een oorlogsleider. Twee derde (64%) noemt onvrede met de overheid — corruptie of incompetentie — als grootste zorg, iets meer dan de 53% die oorlogsfactoren noemt, wat een opvallend evenwicht tussen oorlogs- en anticorruptiezorgen laat zien. Daarnaast denkt 72% dat de corruptie sinds de grootschalige invasie is toegenomen. De peiling kwantificeert hoe het oordeel over Zelensky samenhangt met het vertrouwen in hem: slechts 3% van wie hem volledig vertrouwt ziet hem als verantwoordelijk, tegenover 85% van wie hem volledig niet vertrouwt.
Wat er is gebeurd
Het Kyiv International Institute of Sociology (KIIS) voerde van 12 tot 21 september 2026 een landelijke 'Omnibus'-peiling uit, met extra vragen over zorgen en corruptie in opdracht van de NGO 'Forum'. Via CATI-telefooninterviews met een willekeurige steekproef van mobiele nummers werden 1.002 volwassen respondenten in door de overheid gecontroleerd gebied ondervraagd. Op de vraag 'Wat maakt u zich op dit moment het meest zorgen?' noemde 50% corruptie bij de overheid en 40% massale Russische raket- en drone-aanvallen; in totaal koos 64% corruptie of incompetentie van de overheid en 53% oorlogsfactoren. KIIS stelde vast dat onvrede met de overheid iets vaker werd genoemd dan de oorlog. Verder denkt 72% dat de corruptie in Oekraïne sinds het begin van de grootschalige invasie is gestegen en slechts 6% dat deze is gedaald. Op de vraag of Zelensky persoonlijk verantwoordelijk is voor corrupte handelingen van zijn entourage antwoordde 72% ja, 25% nee en 3% kon geen antwoord geven. KIIS waarschuwde daarbij dat 'verantwoordelijkheid' door respondenten eerder als politieke dan als persoonlijke verantwoordelijkheid wordt opgevat. De cijfers over verantwoordelijkheid liepen sterk uiteen naar vertrouwen in Zelensky: 3% onder wie hem volledig vertrouwen tot 85% onder wie hem volledig niet vertrouwen. De theoretische statistische fout (bij 0,95 waarschijnlijkheid en een designeffect van 1,3) bedroeg maximaal 4,1% rond 50%, 3,5% rond 25%, 2,5% rond 10% en 1,8% rond 5%; KIIS wees erop dat in oorlogstijd een extra systematische afwijking mogelijk is, maar dat de resultaten een hoge representativiteit behouden.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
Alle veertien aangeleverde artikelen zijn Oekraïense bronnen (media of persagentschappen), zodat de berichtgeving volledig binnenlands is. De berichten zetten het krantenkopcijfer van 72% voor verantwoordelijkheid van Zelensky centraal als de politieke conclusie van de peiling. Daarnaast benadrukken ze de vergelijking corruptie versus oorlog en presenteren de uitkomst — dat onvrede met de overhand de oorlogszorgen evenaart of overtreft — als een opmerkelijk binnenlands-politiek signaal. Verschillende media nemen de KIIS-methodologische kanttekening mee dat 'verantwoordelijkheid' door respondenten eerder politiek dan persoonlijk wordt begrepen, wat de kop boven het cijfer nuanceert.
Achtergrond
De peiling gebruikte CATI-telefooninterviews met een willekeurige steekproef van mobiele nummers; 1.002 volwassenen in door de overheid gecontroleerd gebied werden ondervraagd. Burgers die Oekraïne na 24 februari 2022 hebben verlaten en bewoners van niet door de overheid gecontroleerde gebieden waren uitgesloten van de steekproef. Respondenten kregen bij de vraag 'Wat maakt u zich het meest zorgen?' 12 antwoordopties voorgelezen en mochten er maximaal drie kiezen, waardoor de percentages optellen tot meer dan 100 en de items niet als gedwongen rangschikking mogen worden gelezen. KIIS wees erop dat de oorlog een extra systematische afwijking toevoegt bovenop de formele statistische fout, maar stelde dat de resultaten een hoge representativiteit behouden. KIIS-directeur Anton Grushetsky merkte op dat eerdere peilingen met andere vraagstellingen tot andere uitkomsten leiden: in een gesloten vraag van april 2026 (corruptie versus invasie als grotere bedreiging) koos 54% voor corruptie tegenover 39% voor de invasie, terwijl in een eerdere open vraag in 2026 zonder voorgegeven opties 65% spontaan de oorlog noemde en 29% corruptie.