Baltische staten willen EU-verbod op doorvoer van Russisch graan
Litouwen, Estland en Letland hebben bij de EU een verbod voorgesteld op de doorvoer van Russisch graan door het grondgebied van de Unie. De Litouwse premier Mindaugas Sinkevičius maakte het initiatief bekend, terwijl de premiers van Estland en Letland en de president van Litouwen op 9 oktober een gezamenlijke brief aan de Europese Commissie en de Europese Raad stuurden.
Hoofdpunten
- Litouwens premier Mindaugas Sinkevičius kondigde aan dat Litouwen bij de EU een verbod op de doorvoer van Russisch graan zal voorstellen.
- Litouwen wil ook individuele Russische oligarchen uit de landbouwsector op de EU-sanctielijst plaatsen.
- De Estse premier Kristen Michal, de Letse premier Andris Kūbergs en de Litouwse president Gitanas Nausėda ondertekenden op 9 oktober een gezamenlijke brief aan EU-Raadsvoorzitter António Costa en Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
- De Estse premier Kristen Michal wil het onderwerp aan de orde stellen op de volgende Europese Raad.
- Estland verbood vanaf 1 oktober de doorvoer van Russisch en Wit-Russisch graan door zijn grondgebied.
- Letland voerde grenscontroles op graan in en kondigde een tarief van 300% aan op graantransport en -verwerking uit Rusland en Wit-Rusland.
- EU-sancties bestrijken momenteel geen landbouwproducten, waardoor de doorvoer van Russisch graan naar derde landen tot nu toe is toegestaan.
Waarom dit belangrijk is
De drie Baltische landen tillen de kwestie gezamenlijk naar de agenda van een aanstaande top van de Europese Raad, waardoor een EU-breed verbod op de doorvoer van Russische landbouwproducten dichterbij kan komen. Zo'n stap zou een nieuwe sanctielaag vormen tegen de Russische oorlogseconomie en de markt voor graan dat volgens Oekraïne uit bezette gebieden is gestolen.
Wat er is gebeurd
De Litouwse premier Mindaugas Sinkevičius kondigde aan dat Litouwen bij de Europese Unie een verbod zal voorstellen op de doorvoer van Russisch graan door het grondgebied van de Unie, en dat het land individuele Russische oligarchen uit de landbouwsector aan de sanctielijst wil toevoegen. Op 9 oktober ondertekenden de Estse premier Kristen Michal, de Letse premier Andris Kūbergs en de Litouwse president Gitanas Nausėda een gezamenlijke brief aan EU-Raadsvoorzitter António Costa en Commissievoorzitter Ursula von der Leyen met dezelfde oproep. Michal wil het onderwerp op de volgende Europese Raad aan de orde stellen. Estland verbiedt sinds 1 oktober de doorvoer van Russisch en Wit-Russisch graan; Letland voerde grenscontroles op graan in en kondigde een tarief van 300% aan op graantransport en -verwerking uit Rusland en Wit-Rusland. Sinkevičius droeg Litouwse instanties op de herkomstcontroles op graan te verscherpen, en Litouwse opsporingsinstanties en strategische infrastructuurbedrijven onderzoeken banden van graanexportbedrijven met Russische oligarchen die de oorlog steunen. De drie leiders riepen ook op tot versterking van de EU-Oekraïense 'solidariteitscorridors' voor het Oekraïense handelsverkeer.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
De Oekraïense bronnen die over het initiatief berichten, plaatsen het in het kader van het bestrijden van Russische profijt van de oorlog en het tegengaan van de doorvoer van graan dat uit bezette Oekraïense gebieden zou zijn gestolen. Ze wijzen erop dat Rusland in 2025 volgens minister van Buitenlandse Zaken Andrij Sybiha meer dan 2 miljoen ton Oekraïens graan via de havens van de Zee van Azov en de Zwarte Zee en een 'schaduwgraanvloot' naar markten in Afrika, Azië, het Midden-Oosten en Europa heeft uitgevoerd. De Oekraïense minister van Landbouwbeleid en Voedselvoorziening Taras Vysotsky besprak in Brussel met zijn Baltische collega's hoe de handel in dat gestolen graan kan worden tegengegaan.
Waar de berichtgeving verschilt
De bronnen verschillen van mening over de datering van de gezamenlijke Baltische brief: sommige plaatsen die eind september, andere op 9 oktober. Ook is niet eenduidig of de Litouwse handtekening onder de brief van de premier of van de president afkomstig was.
Achtergrond
De huidige EU-sancties bestrijken geen voedingsmiddelen, waardoor Russisch graan tot nu toe via het grondgebied van de Unie naar derde landen kon worden doorgevoerd.