Oekraiens parlement neemt wet basissociale bijstand aan voor lage-inkomensgezinnen
De Verkhovna Rada heeft wet nr. 15094 aangenomen die een nieuwe, eenvormige basissociale bijstand invoert voor lage-inkomensgezinnen. De wet, vervangen bestaande vormen van staatssteun, combineert maandelijkse uitkeringen met individuele beoordeling van behoeften en sociale dienstverlening. De hervorming gaat in op 1 januari 2028, met een overgangsperiode waarin huidige ontvangers vrijwillig kunnen overstappen.
Hoofdpunten
- De Verkhovna Rada heeft wet nr. 15094 over basissociale bijstand aangenomen; 247 parlementsleden stemden voor.
- De wet voert een eenvormige maandelijkse uitkering in waarvan de hoogte afhangt van gezinssamenstelling, gemiddeld maandelijks inkomen en vermogenssituatie.
- De uitkering mag niet lager zijn dan het totale bedrag aan staatssteun dat het gezin of de persoon op moment van aanvraag ontving.
- Een sociale manager beoordeelt de behoeften van het gezin en stelt een case-managementplan op; bijstand wordt gecombineerd met sociale diensten en hulp bij terugkeer naar werk.
- De wet treedt in werking op 1 januari 2028; tussen 1 januari en 31 december 2028 kunnen gezinnen met bestaande uitkeringen vrijwillig overstappen.
- De financiering komt uit de staatsbegroting, aangevuld met middelen van internationale donoren, technische bijstand en andere wettelijk toegestane bronnen.
Waarom dit belangrijk is
De wet bundelt versnipperde sociale bijstandsregelingen — voor lage-inkomensgezinnen, alleenstaande moeders, grote gezinnen, kinderen zonder alimentatie, personen zonder pensioenrechten en personen met een beperking — in één instrument met individuele behoeftenbeoordeling en begeleiding naar werk. Daarmee verandert de Oekraïense overheid de aanpak van armoedebestrijding ingrijpend. De hervorming is gekoppeld aan de EU-toetredingsagenda, aan IMF-samenwerking en aan een toegezegde Wereldbank-financiering van 200 miljoen dollar voor sociale uitkeringen.
Wat er is gebeurd
Op 13 oktober 2026 nam de Verkhovna Rada wet nr. 15094 aan over basissociale bijstand in tweede lezing en in zijn geheel. 247 volksvertegenwoordigers stemden vóór. De wet introduceert één eenvormige maandelijkse uitkering voor lage-inkomensgezinnen, waarvan de hoogte wordt berekend als het verschil tussen een basisbedrag voor het gezin en het gemiddelde maandelijkse inkomen. Het basisbedrag wordt jaarlijks vastgesteld in de Rijksbegrotingswet en mag niet lager zijn dan het bestaansminimum per persoon op 1 januari van dat jaar. De uitkering wordt gecombineerd met sociale diensten, en een sociale manager beoordeelt de behoeften van het gezin en stelt een case-managementplan op. Werkloze gezinsleden krijgen hulp bij het vinden van werk. De wet treedt in werking op 1 januari 2028; tot 31 december 2028 kunnen gezinnen met bestaande uitkeringen vrijwillig overstappen. De overgang is vrijwillig: gezinnen die dat niet willen, behouden hun huidige uitkering onder de bestaande voorwaarden. De financiering verloopt via de staatsbegroting, met mogelijke aanvulling uit middelen van internationale donoren, technische bijstand en andere wettelijk toegestane bronnen.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
Alle aangevoerde bronnen zijn Oekraïense media en kaderen de wet eensgezind als een langverwachte eu-integratiehervorming die versnipperde sociale bijstand samenbrengt in één instrument. Zij benadrukken de sociale-component, de rol van een 'sociale manager' die gezinsbehoeften beoordeelt, en het vrijwillige karakter van de overstap voor bestaande ontvangers. Verschillende bronnen citeren minister van Sociale Politiek Denys Oeljoetin, die stelt dat de wet Oekraïnes EU-pad bevordert, samenhangt met IMF-samenwerking en een Wereldbank-toewijzing van 200 miljoen dollar in het kader van het SPIRIT-project mogelijk maakt.
Achtergrond
De Verkhovna Rada had het wetsontwerp in mei al in eerste lezing aangenomen. In juli 2025 werd in Oekraïne een experimentele proef met basissociale bijstand gelanceerd. Het ministerie van Sociale Politiek, onder leiding van Denys Oeljoetin, presenteerde de hervorming als een fundamentele verandering in de wijze waarop de overheid lage-inkomensgezinnen ondersteunt.