EU wijst Oekraïens verzoek om vervroegde uitkering van 2027-steun af
De Europese Unie heeft het verzoek van Oekraïne afgewezen om financiële steun die voor 2027 gepland staat vervroegd uit te keren. Brussel dringt er bij Kyiv op aan de beloofde hervormingen door te voeren, waarmee nog circa 34 miljard euro aan EU-steun in 2026 kan worden vrijgemaakt. Het besluit valt midden in een groeiend Oekraïens begrotingstekort en gesprekken met het IMF over verdere uitkeringen.
Hoofdpunten
- EU wees het verzoek af om tranches uit het krediet van 90 miljard euro, bestemd voor 2027, vervroegd uit te keren.
- In juli schatte Oekraïne de extra defensiebehoefte op 27 miljard dollar; het verzoek was dit tekort te dekken uit het in 2025 overeengekomen EU-krediet van 90 miljard euro.
- Dat krediet dekt de meeste Oekraïense financieringsbehoeften voor 2026–2027, met maximaal 45 miljard euro per jaar onder voorwaarde van hervormingsmijlpalen.
- In 2026 ontving Oekraïne tot nu toe slechts 15,7 miljard euro van de EU, deels door vertraging bij hervormingen.
- Brussel benadrukt dat nog circa 34 miljard euro in 2026 beschikbaar blijft als Kyiv de hervormingen doorvoert.
- EU-commissarissen Dombrovskis en Marta Kos waarschuwden in een brief aan de Verkhovna Rada dat een amendement dat de regels voor politiek prominente personen verzwakt niet in werking mag treden.
- De Europese Commissie beoordeelt de Oekraïense financieringsbehoeften voor 2027; de resultaten worden medio oktober aan de EU-leiders gepresenteerd.
Waarom dit belangrijk is
Oekraïne heeft een groot defensiefinancieringsgat dat het zelf niet kan dekken, en de EU is na het IMF de belangrijkste externe financier. Brussel koppelt verdere uitkeringen aan concrete anticorruptie- en belastinghervormingen, waardoor de Oekraïense oorlogsfinanciering direct aan het hervormingstraject wordt verbonden. Een omstreden amendement dat de regels voor politiek prominente personen verzwakt, kan de toegang tot het resterende EU-geld blokkeren. Door de afwijzing van het vervroegingsverzoek neemt de nabije budgettaire druk toe, terwijl de uitkomst van de beoordeling van de 2027-behoeften medio oktober cruciaal is voor IMF-onderhandelingen en het bredere internationale financieringspakket.
Wat er is gebeurd
De Europese Unie heeft het Oekraïense verzoek afgewezen om een deel van de voor 2027 geplande financiële steun vervroegd uit te keren. Kyiv had in juli, na een schatting van de extra defensiebehoefte op 27 miljard dollar, de Europese Commissie gevraagd dit tekort te dekken door tranches uit het in eind 2025 overeengekomen EU-krediet van 90 miljard euro naar voren te halen. Dat krediet is bedoeld om de meeste Oekraïense financieringsbehoeften voor 2026 en 2027 te financieren, met maximaal 45 miljard euro per jaar, onder voorwaarde van hervormingsmijlpalen. In 2026 heeft Oekraïne tot nu toe slechts 15,7 miljard euro ontvangen, deels door vertraging bij de uitvoering van hervormingen.
Brussel stelt daarom dat er in 2026 nog circa 34 miljard euro beschikbaar is, mits Kyiv de vereiste hervormingen doorvoert. Twee maatregelen — afschaffing van de btw-vrijstelling voor kleine pakketten en nieuwe regels voor de belasting van digitale platforms — zijn al door de Verkhovna Rada aangenomen, maar bevatten een omstreden amendement dat de regels voor politiek prominente personen verzwakt. EU-commissarissen Valdis Dombrovskis en Marta Kos schreven een brief aan de voorzitter van het Oekraïense parlement waarin zij benadrukten dat dit amendement niet in werking mag treden en dat aanvullende steun voor 2026 beschikbaar blijft onder voorwaarde van de hervormingen.
De Europese Commissie beoordeelt tegelijkertijd de Oekraïense financieringsbehoeften voor 2027; de resultaten worden medio oktober aan de EU-leiders voorgelegd. Parallel voert Oekraïne onderhandelingen met het IMF over verdere uitkeringen in het kader van een programma van 8 miljard dollar, waarvan de voortgang volgens de Financial Times samenhangt met afspraken met de EU en andere partners over de 2027-dekking.
Waar de berichtgeving verschilt
De Financial Times berichtte over spanningen tussen Zelensky en EU-commissievoorzitter Ursula von der Leyen tijdens de onderhandelingen over hervormingen. Zelensky ontkende dit in een interview met de krant en noemde de ontmoeting juist 'zeer' iGoed. Volgens hem kan Oekraïne in oorlogstijd niet altijd hervormingen volgens een normaal schema uitvoeren, omdat sommige financiële beslissingen door kwesties van stabiliteit niet kunnen wachten.
Achtergrond
Eind 2025 kwamen de EU en Oekraïne een krediet van 90 miljard euro overeen, bestemd voor de financiering van de meeste Oekraïense behoeften in 2026 en 2027, met maximaal 45 miljard euro per jaar onder voorwaarde van hervormingsmijlpalen. Oekraïne heeft in dat kader tot nu toe slechts 15,7 miljard euro in 2026 ontvangen, deels door vertraging bij hervormingen. Twee hervormingswetten — afschaffing van btw-vrijstelling voor kleine pakketten en nieuwe regels voor belasting van digitale platforms — zijn al door de Verkhovna Rada aangenomen, maar bevatten een omstreden amendement dat de regels voor politiek prominente personen verzwakt; EU-commissarissen hebben gewaarschuwd dat dit niet in werking mag treden. Oekraïne schatte de extra defensiebehoefte op 27 miljard dollar en onderhandelt met het IMF over een programma van 8 miljard dollar, waarvan verdere uitkeringen gekoppeld zijn aan afspraken met de EU en andere partners over 2027. Premier Serhiy Koretsky omschreef de overheidsfinanciën medio september als 'bijna kritiek' en meldde op 30 september dat het kabinet maximale bezuinigingsmaatregelen had ingevoerd.