Tsjechische coalitie bereikt compromis over halvering uitkeringen Oekraïense vluchtelingen
De Tsjechische regeringscoalitie heeft een compromis bereikt over amendementen op de Lex Ukrajina-wet die de uitkeringen aan Oekraïense vluchtelingen met tijdelijke bescherming ongeveer halveren en de verblijfsvoorwaarden aanscherpen. SPD-leider Tomio Okamura sprak dinsdag 20 oktober op een persconferentie over het akkoord, dat de uitgaven met circa 4 miljard Tsjechische kronen zou verlagen.
Hoofdpunten
- Compromis halveert uitkeringen aan Oekraïners met tijdelijke bescherming; volledige afschaffing was een wens van SPD.
- Verwachte besparing: circa 4 miljard Tsjechische kronen, volgens Okamura.
- Huidige humanitaire uitkeringen: 8 miljard kronen; daarbij 4 miljard kronen aan zorgverzekering voor niet-werkenden.
- Een van de amendementen schaft humanitaire uitkeringen af voor Oekraïners die niet werken.
- Lex Ukrajina op de agenda; meerderheid wil de wet zo snel mogelijk aannemen.
- Amendementen vereisen feitelijk verblijf in Tsjechië en kunnen bescherming intrekken bij verblijf buiten Schengen langer dan 30 dagen.
- Vanaf midden 2027 moeten Oekraïens geregistreerde auto's aan Tsjechische technische en emissiekeuringen voldoen.
Waarom dit belangrijk is
Het pakket zou de staatssteun aan Oekraïners met tijdelijke bescherming in Tsjechië aanzienlijk beperken en koppelt uitkeringen aan werk. De verwachte besparingen zijn al verwerkt in de ontwerpbegroting, wat aangeeft dat de coalitie de bezuinigingen als fiscale zekerheid behandelt. De amendementen verstrengen de verblijfsregels en geven autoriteiten de bevoegdheid bescherming in te trekken en administratieve uitzetting te bevelen. Aanvullende maatregelen voor Oekraïens geregistreerde voertuigen versterken de handhavingsmogelijkheden van de politie.
Wat er is gebeurd
De Tsjechische coalitie bereikte een compromis over amendementen op de Lex Ukrajina-wet die de uitkeringen aan Oekraïense vluchtelingen ruimschoots halveren en de voorwaarden voor tijdelijke bescherming aanscherpen. SPD-leider Tomio Okamura, voorzitter van de Kamer van Afgevaardigden, kondigde dit aan op een persconferentie op dinsdag 20 oktober. SPD wilde oorspronkelijk alle uitkeringen aan Oekraïners schrappen, maar accepteerde een halvering als coalitiecompromis met ANO en de Motorists. Het akkoord voorziet in een verlaging van de uitgaven met circa 4 miljard Tsjechische kronen. Volgens Okamura wordt er nu 8 miljard kronen uitgekeerd aan humanitaire uitkeringen en nog eens 4 miljard aan zorgverzekering voor niet-werkende Oekraïners, samen ongeveer 12 miljard kronen. Een van de amendementen, toegelicht door SPD-parlementslid Radek Koten, schaft humanitaire uitkeringen af voor Oekraïners die niet werken, vereist feitelijk verblijf in Tsjechië en trekt de bescherming in bij een verblijf buiten het Schengengebied langer dan 30 dagen. Daarnaast worden de registers van het ministerie van Binnenlandse Zaken, de politie en andere instanties samengevoegd om de legaliteit van verblijf te controleren, met intrekking van de vergunning of administratieve uitzetting als gevolg bij overtreding. Vanaf midden 2027 moeten Oekraïens geregistreerde voertuigen aan Tsjechische technische en emissiekeuringen voldoen; bij niet-naleving kan de politie het voertuig ter plaatse vasthouden en een borgsom of boete van 10.000 tot 30.000 kronen eisen. De besparingen zijn al opgenomen in de ontwerpbegroting, hoewel de amendementen op Lex Ukrajina nog worden voorbereid. Het wetsontwerp staat op de agenda en de meerderheid hoopt het zo snel mogelijk aan te nemen.
Waar de berichtgeving verschilt
Over het fiscale effect van Oekraïense vluchtelingen lopen de opvattingen uiteen: SPD stelt dat uitkeringen aan Oekraïense vluchtelingen sinds 2024 meer in de Tsjechische begroting hebben opgeleverd dan ze aan steun hebben ontvangen, terwijl het bredere coalitieverhaal de bezuinigingen framet als noodzakelijke besparingen van circa 4 miljard kronen op bestaande uitkeringen.
Achtergrond
SPD drong aan op volledige afschaffing van uitkeringen aan Oekraïners en ging akkoord met het compromis van een ruime halvering. Een afzonderlijke claim van SPD luidt dat vluchtelingenuitkeringen sinds 2024 netto positief bijdragen aan de Tsjechische begroting. Andere aan de coalitie gelieerde voorstellen omvatten het samenvoegen van registers van Binnenlandse Zaken, politie en andere instanties om legaal verblijf te controleren, en vanaf midden 2027 het onderwerpen van Oekraïens geregistreerde voertuigen aan Tsjechische technische en emissiekeuringen.