EU-landen debatteren over wie Europa kan afvaardigen voor gesprekken met Poetin
Europese regeringen zoeken nog geen consensus over de vertegenwoordiger die de EU kan afvaardigen voor mogelijke directe gesprekken met Russische president Vladimir Poetin over een einde aan de oorlog in Oekraïne. De discussie laaide op na het bezoek van Amerikaanse speciale gezant Steve Witkoff aan Moskou, waar hij een trilaterale ontmoeting met Donald Trump en Volodymyr Zelensky voorstelde.
Hoofdpunten
- Mogelijke kandidaten zijn Alexander Stubb, António Costa, Ursula von der Leyen en Kaja Kallas.
- Witkoff zette op 21 oktober per telefoon in Moskou over om in de tweede helft van november terug te keren naar trilaterale onderhandelingen.
- Tsjechiens president Petr Pavel wil dat de EU één persoon of een groep met een onderhandelingsmandaat aanstelt.
- Finnenlands langdurige ervaring met Rusland en Stubbs vermoedelijk goede relaties met Trump versterken zijn positie als kandidaat.
- De EU heeft volgens de Europese Commissie al deelgenomen aan de voorbereiding van mogelijke vredesgesprekken.
- In Oslo werden onder meer territoriale kwesties, veiligheidsgaranties en de naoorlogse wederopbouw van Oekraïne besproken.
Waarom dit belangrijk is
De EU probeert een plek te verzekeren in een onderhandelingsproces dat de veiligheidsarchitectuur van Europa zou kunnen veranderen. De keuze van onderhandelaar laat zien hoe Europa door Moskou en Washington wil worden gezien. Tegelijk ontwikkelen de Amerikaanse en Russische contacten zich sneller dan de Europese interne coördinatie, terwijl verschillende kandidaten uiteenlopende opvattingen over de Europese rol weerspiegelen.
Wat er is gebeurd
De discussie begon nadat speciale gezant Steve Witkoff op 20 oktober in Oslo met Volodymyr Zelensky sprak. De bijeenkomst onder leiding van onder meer Alexander Stubb, de Noorse premier Jonas Gahr Støre en Europische представники ging over mogelijke trilaterale of bredere onderhandelingen, inclusief territoriale kwesties, veiligheidsgaranties en de wederopbouw van Oekraïne. De volgende dag ontmoette Witkoff Poetin in Sint-Petersburg. Volgens Yuri Ushakov vernam Witkoff daar dat Rusland bereid was in de tweede helft van november terug te keren naar trilaterale onderhandelingen.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
De berichtgeving legt het accent op de belangen van Oekraïne. Europese vertegenwoordigers vrezen dat gesprekken tussen Washington en Moskou zonder voldoende Europese deelname afspraken kunnen opleveren die de belangen van Oekraïne en de regionale veiligheid negeren. Europese bronnen maken ook melding van zorgen over de recente stappen van Trump, die volgens hen voorwaarden bespreekt zonder de positie van Oekraïne en zijn Europese partners volledig te betrekken. Pavel waarschuwde bovendien dat Moskou geen bereidheid tot een echte vredesregeling toont, maar volgens hem uitsluitend de capitulatie van Oekraïne en het vertrek van Zelensky eist.
Hoe internationale bronnen het beschrijven
De internationale bespreking draait om de verhouding tussen snelle Amerikaanse inspanningen en een nog openstaande Europese positie. De EU is al betrokken bij de voorbereidingen, maar heeft nog geen duidelijke onderhandelingsfiguur aangewezen. De kandidatuur van Alexander Stubb wordt пов'язана met Finland's ervaring met Rusland en zijn waarschijnlijk sterke relatie met Trump; António Costa wordt door sommige diplomaten gezien als een mogelijk neutralere bemiddelaar.
Achtergrond
De opdracht om een Europese onderhandelaar aan te wijzen volgde op Witkoffs bezoek aan Rusland en zijn voorstel voor een ontmoeting van Trump, Zelensky en Poetin over een ceasefire. Pavel zei dat Poetin de EU niet als gezaghebbende partij erkent en niet met onder meer Ursula von der Leyen, Kaja Kallas en Emmanuel Macron wil spreken. Het kantoor van António Costa had eerder een communicatiekanaal met het Kremlin ingesteld. Finland deelt ongeveer 1.300 kilometer grens met Rusland en heeft een lange geschiedenis van interactie en oorlogen met dat land.