Stubb: Europese leiders moeten zelf rechtstreeks met Poetin onderhandelen
De Finse president Alexander Stubb roept Europese leiders op om rechtstreeks met Vladimir Poetin te onderhandelen in plaats van de verantwoordelijkheid voor gesprekken met Rusland aan de VS over te laten. Volgens Stubb moet die dialoog steunen op een gezamenlijke Europese positie, terwijl een definitieve vredesovereenkomst volgens hem niet zonder Poetins akkoord kan worden bereikt.
Hoofdpunten
- Stubb en de Noorse premier Jonas Gahr Støre spraken op 27 oktober telefonisch met Poetin over de oorlog in Oekraïne.
- Volgens Stubb moeten Europese leiders Poetin rechtstreeks benaderen met een uniforme positie en gemeenschappelijke uitgangspunten.
- Hij noemt het doorleggen van de onderhandelingen met Rusland aan de VS onverantwoordelijk.
- Stubb запропонував шість напрямів переговорів: безпека України, територіальне питання, післявоєнна економіка, зміцнення довіри, припинення вогню та майбутня система безпеки.
- За Ялтиною та Гельсінськими угодами Стубб представив два можливі курси Європи.
- Осло і Гельсінки заявили, що розмовляли з Путіним не від імені ЄС, а як лідери своїх країн.
- Зеленський повідомив, що перед дзвінком Стубб і Стьоре узгодили з Києвом теми та передали Путіну позицію України.
Waarom dit belangrijk is
Het initiatief van Stubb beredt de verantwoordelijkheidsverdeling tussen Europa en de VS voor onderhandelingen met Moskou. Een rechtstreekse Europese lijn met Poetin kan de totstandkoming van een gezamenlijke onderhandelingspositie versterker, maar maakt de позиція van Oekraïne, de eenheid van Europa en згода Путіна ключовими питаннями. De telefoongesprekken van 27 oktober tonen bovendien dat directe contacten met Moskou al buiten een formeel EU-mandaat plaatsvinden.
Wat er is gebeurd
Tijdens een gesprek met de Financial Times riep de Finse president Alexander Stubb Europese leiders op zelf rechtstreeks met Poetin te onderhandelen. Volgens hem moet Europa daarbij een uniforme positie en gemeenschappelijke uitgangspunten hanteren, in plaats van de verantwoordelijkheid voor de betrekkingen met Rusland voortdurend aan Washington over te dragen. Hij erkende wel de rol van de VS bij het herstarten van de onderhandelingen tussen Moskou en Kiev.
Stubb stelde dat Poetin bereid is tot dialoog met Europa, maar dat het continent te laat met de organisatie daarvan begon. Hij beperkte zijn voorgestelde agenda tot zes thema's: veiligheidsgaranties voor Oekraïne, de kwestie van het grondgebied, economische wederopbouw na de oorlog, versterking van het vertrouwen, een vuurstop en een toekomstig veiligheidsstelsel. Volgens hem vervangen technische gesprekken door nationale veiligheidsadviseurs van E5, de EU, de NAVO, Rusland, Oekraïne en de VS geen onderhandelingen tussen leiders.
Stubb en de Noorse premier Jonas Gahr Støre belden Poetin op 27 oktober rechtstreeks op. Deze telefonade werd описаan als het eerste directe contact van Poetin met leidende Europese politici die Kiev steunen sinds zijn gesprek met de Franse president Emmanuel Macron in juli 2025. Volgens Zelensky coordineerden Stubb en Støre de onderwerpen vooraf met Kyiv en gaven zij Poetin de Oekraïense onderhandelingspositie door. De Kremlin meldde dat Poetin de EU en de NAVO beschuldigde van het verlengen van de oorlog, terwijl westelijke media schreven dat hij zijn doel om Donbas volledig te bezetten niet zou opgeven.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
Oekraïense berichten leggen de nadruk op de betrokkenheid van Kyiv bij de Noord-Europese initiatieven. Zelensky zei dat Stubb en Støre vooraf de gespreksonderwerpen met Oekraïne coördineerden en tijdens het gesprek concrete de-escalatiestappen voor de energie- en infrastructuursector bespraken. Tegelijkertijd werden de verklaringen van het Kremlin over de schuld van de EU en de NAVO та de berichten over Путінs далі смережи щодо Донбасу в Ukrainian media weergegeven.
Hoe internationale bronnen het beschrijven
De internationale berichtgeving centreert zich rond Stubb’s oproep om een rechtstreekse Europese onderhandelingskanaal met Poetin te openen. Tegelijkertijd benadrukken Finland en Noorwegen dat hun telefonade niet namens de EU plaatsvond, maar in de hoedanigheid van nationale leiders. Bovendien meldden zij hun Europese partners vooraf niet op de hoogte te hebben gesteld.
Waar de berichtgeving verschilt
Helsinki en Oslo zeiden met Poetin te hebben gesproken als leiders van hun eigen landen, niet namens de EU, en bevestigden dat zij de Europese partners niet vooraf van de oproep op de hoogte hadden gesteld. Oekraïense berichtgeving benadrukte juist dat de onderwerpen en Oekraïense posities vóór het gesprek met Kyiv waren afgestemd.
Achtergrond
Stubb en Støre spraken op 27 oktober telefonisch met Poetin over de oorlog in Oekraïne. De technische gesprekken met nationale veiligheidsadviseurs van E5, de EU, de NAVO, Rusland, Oekraïne en de VS werden gepresenteerd als een aparte categorie die de uiteindelijke onderhandelingen door leiders niet vervangt. Als politiek referentiepunt gebruikte Stubb het Akkoord van Jalta uit 1945, dat Centraal- en Oost-Europa binnen de Sovjetinvloed bracht, en de Helsinki-akkoorden van 1975, die de soevereiniteit van staten, territoriale integriteit en mensenrechten versterkten.