Democraten winnen controle over beide kamers van het Amerikaanse Congres
Democraten hebben bij de midtermverkiezingen van 3 november 2026 in de VS controle verworven over zowel de Senaat als het Huis van Afgevaardigden. President Donald Trump erkende de uitslag en zei bereid te zijn om met de nieuwe meerderheid samen te werken, maar herinnerde aan zijn vetorecht. De uitslag kan de steun voor Oekraïne versterken, al beschikken de Democraten niet over de tweederde meerderheid die nodig is om zijn veto te doorbreken.
Hoofdpunten
- Midtermverkiezingen in de VS gehouden op 3 november 2026
- Democraten winnen volgens voorlopige tellingen minstens 54 van de 100 zetels in de Senaat
- Democraten winnen volgens voorlopige tellingen minstens 228 van de 435 zetels in het Huis van Afgevaardigden
- Democraten veroveren senaatszetels in Kansas, Texas, Ohio, Noord-Carolina en Zuid-Carolina
- Voor het doorbreken van een-presidentieel veto zijn twee derden van de stemmen in beide kamers nodig
- Trump erkent de uitslag, zegt met de Democraten te willen werken en behoudt zijn vetorecht
- Pro-Ukraïnse Republikein Brian Fitzpatrick verliest in Pennsylvania; ook Victoria Spartz verloor
Waarom dit belangrijk is
De overdracht van het Congres van Republikeinen naar Democraten kan een verschuiving brengen in de Amerikaanse steun voor Oekraïne, het NAVO-beleid en sancties tegen Rusland. De nieuwe meerderheid krijgt bovendien meer mogelijkheden om hoorzittingen, onderzoeken en documentverzoeken jegens Trump en zijn administratie te organiseren. Controle over de begroting kan ook een middel worden om druk uit te oefenen op het Witte Huis, ondanks het ontbreken van de stemmen om een veto te doorbreken. Voor Oekraïne betekent dit een gemengd beeld: meer mogelijkheden, maar ook het verlies van verschillende ervaren Republikeinse bondgenoten.
Wat er is gebeurd
Bij de midtermverkiezingen van 3 november 2026 stonden alle 435 zetels in het Huis van Afgevaardigden, 35 van de 100 senaatszetels en de ambt van gouverneur in 36 staten ter stemming. Volgens voorlopige tellingen hadden de Democraten minstens 54 senaatszetels en minstens 228 zetels in het Huis van Afgevaardigden, tegenover respectievelijk 44 en 139 voor de Republikeinen. Zeventig races in het Huis van Afgevaardigden waren nog niet afgerond. De Democraten wonnen senaatszetels in Kansas, Texas, Ohio, Noord-Carolina en Zuid-Carolina. In Канзас，马里布里亚 деms wonnen it for the first time since 1932, while Texas did so for the first time since 1988. On the Republican side, several legislators known for strong support for Ukraine lost, including Brian Fitzpatrick, Mike Laurer, Rob Bresnahan, Mike Carey, Susan Collins and Darline Graham. Ukrainian-American Republican Victoria Spartz also lost her race. Mitch McConnell, Tom Tillis, Dick Durbin, Jeanne Shaheen and Nancy Pelosi did not seek reelection. The newly elected Congress is scheduled to take office on January 3, 2027, when new leadership is expected in both chambers.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
Oekraïnse berichtgeving legt vooral de nadruk op de gevolgen voor Oekraïne: mogelijke winst in Congressional steun en NAVO-beleid, meer druk om Rusland te sanctioneren en het verlies van Republikeinse wetgevers die sterk pro-Oekraïne waren. De steun binnen de Democratische Partij is niet eenduidig. Centristen en klassieke liberalen beschouwen steun aan Oekraïne doorgaans als een centrale buitenlandse politieke prioriteit, terwijl sommige socialisten en leden van het progressive vleugel vooral binnenlandse kwesties bekijken. De overdracht van controle kan daarom de onmiddellijke verbetering van hulp of vooral meer toezicht op Trump en Rusland betekenen. Het verlies van Fitzpatrick en andere Republikeinse bondgenoten wordt beschouwd als een mogelijke verzwakking van Oekraïnes ervaren netwerk in het Congres.
Hoe internationale bronnen het beschrijven
Internationale berichtgeving benadrukt de європейse реакies en voorzichtige hoop dat de uitslag de steun voor Oekraïne en de positie en onafhankelijkheid van de EU kan versterken. Ook wordt de betekenis genoemd voor de Amerikaanse democratie, de teruggang van ultrarightse krachten en de mogelijkheid om Trump te begrenzen. Tegelijkertijd wijst de berichtgeving op de grenzen van het Democratische mandaat: de nieuwe meerderheid kan geen tweederde van de stemmen in beide kamers verzamelen om президент veto te doorbreken.
Waar de berichtgeving verschilt
De voorlopige totalen in het Huis van Afgevaardigden verschillen tussen berichten: een telling gaf 224 zetels voor de Democraten en 134 voor de Republikeinen, terwijl een andere 228, 139 en nog 70 onbesliste races vermeldde. Ook overstaan sommige berichten de nederlaag van Brian Fitzpatrick als CNN-projectie, terwijl andere deze als bevestigd presenteren.
Achtergrond
De verkiezingen vonden plaats terwijl het Congres гisteren nog te maken had met een begroting en de toekomst van bestaande oorlogsaanslagen. Op 24 juni 2026 had het Witte Huis om 87,6 miljard dollar aan extra financiering gevraagd, waarvan 21 miljard voor militaire capaciteit, munitie en de versterking van de Amerikaanse industrie. De meeste daarvan was bestemd voor behoeften die verband hielden met de oorlog tegen Iran. Trump ondertekende in september sanctiewetgeving tegen Rusland, die ook tarieven invoerde voor landen die Russische energiedragers kopen. Op 16 oktober stelde hij de toepassing van enkele beperkingen uit, met verwijzing naar de mogelijke invloed op vredesgesprekken. De algemene federale financiering loopt in december af, waardoor de nieuwe begrotingsonderhandelingen van grote betekenis zijn.