Merz: Duitsland blokkeert EU-budget als niet alle lidstaten Oekraïne blijven financieren
DuitseBondskanselier Friedrich Merz heeft in een brief aan EU-Raadsvoorzitter António Costa gewaarschuwd dat Duitsland het EU-budget voor 2028-2034 zal blokkeren als alle lidstaten niet vanaf 2027 financiële steun aan Oekraïne garanderen. Tegelijk verslechtert de onderhandelingen doordat vier lidstaten hebben aangekondigd niet aan verdere steun te zullen bijdragen.
Hoofdpunten
- Merz stelt Duitse steun voor het EU-budget 2028-2034 afhankelijk van collectieve financiering van Oekraïne vanaf 2027.
- Oekraïne heeft naar verwachting in 2027 een financieringstekort van 70 miljard euro.
- De EU heeft ongeveer 45 miljard euro, oftewel twee derde van dat tekort, toegezegd.
- Oekraïne zal tijdens de informele EU-top in Dublin op 13 november een financieringsbesluit moeten krijgen.
- Ungarije, Slowakije, Bulgarije en Tsjechië willen niet verder bijdragen aan de financiering van Oekraïne.
- Berlijn wil toekomstige financieringsbesluiten laten nemen bij gekwalificeerde meerderheid in plaats van eenstemmigheid.
- De EU-leiders spraken in december 2025 een lening van 90 miljard euro voor Oekraïne af.
Waarom dit belangrijk is
Duitslands positie als grootste netto betaler van de EU-begroting geeft het veel invloed op de onderhandelingen. Door Oekraïnes financieringsvraag aan het meerjarenbudget te koppelen, kan Merz alle lidstaten tot een gezamenlijke bijdrage dwingen. Een blokade of uitstel kan echter zowel de financiering van Oekraïne voor 2027 als de vaststelling van het EU-budget voor 2028-2034 vertragen.
Wat er is gebeurd
Merz schreef aan EU-Raadsvoorzitter António Costa dat Duitsland het budget voor 2028-2034 zou blokkeren tenzij alle lidstaten vanaf 2027 bijdragen aan de financiering van Oekraïne. Hij wilde het financieringsvraagstuk oplost tijdens de informele EU-top in Dublin op 13 november en riep op tot een oplossing die alle lidstaten steunen en Oekraïne vanaf 2028 stabiel meerjarig financier, inclusief de rente op bestaande schulden.
Oekraïne heeft volgens de synthese in 2027 een financieringsbehoefte van 70 miljard euro. De EU heeft ongeveer twee derde daarvan, circa 45 miljard euro, toegezegd, terwijl de Europese Commissie opties zoals extra gezamenlijke leningen onderzoekt. Ungarije, Slowakije, Bulgarije en Tsjechië hebben aangekondigd geen verdere bijdragen te zullen leveren. Daardoor is een gezamenlijke, eenstemmige afspraak over de financiering van Oekraïne onzeker.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
Oekraïense berichtgeving koppelt de Duitse eis vooral aan de acute потреbe van minstens 70 miljard euro extra EU-defensieondersteuning en de verwachte oorlogskosten van 155 miljard euro. De nadruk ligt op het nog niet gedichte financieringsgat, eerdere EU-toezeggingen en de gevolgen van een mislukte begrotingsovereenkomst voor Oekraïne.
Hoe internationale bronnen het beschrijven
Internationale berichtgeving ziet het conflict vooral als een kwestie van de verdeling van lasten tussen EU-lidstaten en van de invloed die Duitsland uitoefent tijdens de begrotingsonderhandelingen. De koppeling tussen steun voor Oekraïne en de goedkeuring van het EU-budget geeft Berlijn een sterk onderhandelingswapen, maar stuit op de weigering van meerdere lidstaten om nieuwe middelen toe te zeggen.
Waar de berichtgeving verschilt
De Europese Commissie meldde dat Oekraïne in 2026 geen begrotingstekort had. Daartegenover geven Oekraïense functionarissen en hun bondgenoten aan dat het проблема van 70 miljard euro betreft voor 2027 en noemen zij de oorlogskosten voor dat jaar op 155 miljard euro. De beschikbare bronnen verschillen daarmee over het tijdstip waarop de financieringsbehoefte ontstaat, niet over de opgegeven omvang van de behoefte zelf.
Achtergrond
De EU-leiders spraken in december 2025 een lening van 90 miljard euro voor Oekraïne af. De Europese Raad droeg de Commissie vervolgens op bij de top van 15-16 oktober voorstellen uit te werken om het Oekraïense begrotingsgat voor 2027 te dichten. De Commissie onderzoekt mechanismen om de toegezegde 45 miljard euro te financieren, waaronder extra gezamenlijke leningen en gezamenlijke schuldinstrumenten.
Ungarije, Slowakije en Tsjechië werden vorig jaar al ontheffed van het betalen van rente over de EU-lening voor Oekraïne. Berlijn wil voortaan een gekwalificeerde meerderheid gebruiken voor besluiten over Oekraïense financiering, zodat afzonderlijke lidstaten die niet verder willen bijdragen die besluiten niet kunnen blokkeren.