Oekraïens anticorruptiehof plaatst verdachte in 'Operatie Carthago' in bewaring
De Hoge Anticorruptierechtbank (ВАКС) heeft op 7 september Yelyzaveta Ivakhnenko, verdachte in de zaak rondom 'Operatie Carthago' van NABU en SAP, in bewaring geplaatst met een alternatieve borgsom van 20 miljoen hryvnia. De aanklager had 50 miljoen hryvnia geëist. Ivakhnenko wordt verdacht van witwassen van geld dat afkomstig zou zijn van criminele organisaties rondom frauderende callcentra, geleid door een medewerker van het kantoor van de procureur-generaal.
Hoofdpunten
- ВАКС plaatste Yelyzaveta Ivakhnenko (codenaam 'Muza') op 7 september in bewaring tot 2 november, met een alternatieve borgsom van 20 miljoen hryvnia.
- De aanklager (SAP) had bewaring met een alternatieve borgsom van 50 miljoen hryvnia geëist.
- Volgens het onderzoek hielp Ivakhnenko Serhiy Kropyva, plaatsvervangend hoofd van de afdeling Internationale Samenwerking van het kantoor van de procureur-generaal, bij het witwassen van criminele gelden.
- Een dag eerder, op 6 september, plaatste ВАКС Kropyva (codenaam 'Kantsler') in bewaring met een borgsom van 120 miljoen hryvnia.
- NABU en SAP maakten op 4 september de speciale operatie 'Carthago' bekend, gericht tegen een criminele organisatie die callcentra zou hebben 'beschermd' in ruil voor maandelijkse betalingen.
- Procureur-generaal Ruslan Kravchenko ontkent betrokkenheid bij de zaak en heeft de betrokken OPG-medewerker geschorst en ontslag in gang gezet.
Waarom dit belangrijk is
De zaak raakt de integriteit van het kantoor van de procureur-generaal zelf, een sleutelinstelling in de Oekraïense anticorruptiearchitectuur. De beschuldigingen gaan over het systematisch 'beschermen' van frauderende callcentra, met maandelijkse betalingen van tienduizenden dollars, en vermeende banden met hoge functionarissen inclusief de procureur-generaal. Het feit dat de rechtbank de door de aanklager gevraagde borgsom van 50 miljoen hryvnia voor Ivakhnenko verlaagde naar 20 miljoen illustreert de rechterlijke controle op deze zwaar opgemediaiseerde zaak. De zaak heeft geleid tot nachtelijke huiszoekingen in het kantoor van de procureur-generaal en een oproeping van Kravchenko aan het parlementaire commissie voor rechtshandhaving.
Wat er is gebeurd
De Hoge Anticorruptierechtbank (ВАКС) koos op 7 september 2025 een preventieve maatregel voor Yelyzaveta Ivakhnenko, verdachte in de zaak rondom de speciale operatie 'Carthago' van het Nationaal Anticorruptiebureau (NABU) en de Gespecialiseerde Anticorruptieparket (SAP). De rechtbank plaatste haar in bewaring tot 2 november, met een alternatieve borgsom van 20 miljoen hryvnia — de aanklager had 50 miljoen geëist. Ivakhnenko (codenaam 'Muza') is 24 jaar en wordt volgens het onderzoek verdacht van het witwassen van geld dat afkomstig was van criminele organisaties. Ze zou de cohabitant zijn van Serhiy Kropyva, de hoofdverdachte in de zaak, die een dag eerder in bewaring werd gesteld met een borgsom van 120 miljoen hryvnia. Kropyva (codenaam 'Kantsler') is plaatsvervangend hoofd van de Afdeling Internationale Samenwerking van het kantoor van de procureur-generaal (OGP). De operatie 'Carthago', aangekondigd op 4 september door NABU en SAP, richt zich op een criminele organisatie die naar verluidt frauderende callcentra 'beschermde' in ruil voor maandelijkse betalingen van naar verluidt 20.000 tot 24.000 dollar per centrum. Vijf verdachten zijn in beeld; de aanklachten vallen onder artikel 255 (oprichting/leiding van een criminele organisatie) en artikel 209 (witwassen) van het Oekraïense Wetboek van Strafrecht, met een maximale straf van 15 jaar. Ivakhnenko ontkende de beschuldigingen en stelde dat de gepubliceerde opnamen uit hun verband zijn getrokken. Procureur-generaal Ruslan Kravchenko, die in de opnamen indirect figureert als een 'Shef' (chef) — een voormalig hoofd van de Belastingdienst (Kravchenko was dit van december 2024 tot juni 2025) — ontkent elke betrokkenheid. Hij heeft de betrokken OPG-medewerker geschorst en een ontslagbesluit in voorbereiding genomen.
Waar de berichtgeving verschilt
Drie punten van meningsverschil tussen bronnen komen terug in de berichtgeving. Over de einddatum van de bewaring van Ivakhnenko schrijven sommige bronnen over 2 november 2025, terwijl de onderzoeksrechter wordt geciteerd met 2.11.2026. Over de vraag of Kravchenko na de start van Operatie Carthago was 'verdwenen', meldden bronnen van Ukrainska Pravda dit, wat het kantoor van de procureur-generaal ontkende. En over de oorsprong van de gepubliceerde foto van een geopende kluis met contant geld: SAP-procureur Karas stelde dat die hoort bij Operatie Carthago en niet in het OGP-gebouw werd gevonden, terwijl advocaat Vitaliy Serdyuk zei dat de foto bij een afzonderlijke 'land'-strafzaak hoort.
Achtergrond
Operatie 'Carthago' werd op 4 september 2025 aangekondigd door NABU en SAP; vijf verdachten werden in beeld gebracht onder artikelen 255 en 209 van het Oekraïense Wetboek van Strafrecht. De hoofdverdachte is Serhiy Kropyva, plaatsvervangend hoofd van de Afdeling Internationale Samenwerking van het OGP (codenaam 'Kantsler'), die op 6 september in bewaring werd gesteld met een borgsom van 120 miljoen hryvnia. Volgens onderzoekers was Ruslan Kravchenko van december 2024 tot juni 2025 hoofd van de Belastingdienst; in de NABU-opnamen komt een 'Shef'-figuur voor die eerder de Belastingdienst leidde, wat commentatoren aan Kravchenko koppelen. Op 2 september 2025 diende president Zelensky bij de Verkhovna Rada twee wetsvoorstellen in die de aansprakelijkheid voor het organiseren van frauderende callcentra versterken.