Gepubliceerd · Bijgewerkt

Verdachte 'Carthago'-zaak wekenlang op payroll van Oekraïens parket zonder geschoringsbevel

Serhiy Kropyva, verdachte in de NABU/SAP-operatie 'Carthago' rond bescherming van frauduleuze callcentra, bleef weken na zijn aanhouding formeel in dienst bij het kantoor van de Oekraïense procureur-generaal. De toenmalige procureur-generaal Ruslan Kravchenko had publiekelijk beweerd hem te hebben geschorst, maar volgens een officiële reactie van het parket werd een daartoe strekkend bevel nooit geregistreerd. Pas op 18 september 2026 werd zijn afdeling gereorganiseerd en de functie die hij bekleedde opgeheven.

Hoofdpunten

  • 4 september: NABU en SAP kondigen operatie 'Carthago' aan tegen een criminele organisatie rond frauduleuze callcentra
  • 6 september: anticorruptierechtbank VAKS plaatst Serhiy Kropyva in voorlopige hechtenis tot 2 november; alternatieve borgsom 120 miljoen hryvnia (OM vroeg 200 miljoen)
  • 6 september: procureur-generaal Kravchenko zegt publiekelijk dat Kropyva is geschorst en dat hij ontslag heeft gelast
  • Officieel antwoord van het parket: een bevel tot schorsing of ontslag is nooit geregistreerd; Kropyva bleef tot 17 september formeel in functie
  • 8 september: Generale Inspectie van het parket dient klacht in bij de tuchtraad voor procureurs (KДКП) over Kropyva's schorsing
  • 18 september: waarnemend procureur-generaal Kovalsky reorganiseert de afdeling Internationale Samenwerking, waardoor Kropyva's functie vervalt; op dezelfde dag wordt chauffeur Serhiy Kutsy, ook verdachte, ontslagen
  • Kravchenko werd op 14 september door president Zelensky geschorst en op 15 september door de Verkhovna Rada ontslagen (317 stemmen); kort daarvoor zou hij Oekraïne hebben verlaten

Waarom dit belangrijk is

Het geval legt een kloof bloot tussen publieke verklaringen van de procureur-generaal over disciplinaire maatregelen tegen een topverdachte in een corruptiezaak en de feitelijke administratieve toestand van die verdachte. Het werpt vragen op over het vermogen van het Oekraïense parket om snel op te treden tegen eigen medewerkers die betrokken zijn bij grote corruptiezaken. De zaak leidde tot het ontslag van procureur-generaal Kravchenko en een gedeeltelijke herstructurering van een afdeling van het parket.

Wat er is gebeurd

Op 4 september 2026 maakten NABU en SAP de operatie 'Carthago' bekend, gericht tegen een criminele organisatie die volgens het onderzoek bescherming bood aan frauduleuze callcentra in ruil voor maandelijkse betalingen. Een van de hoofdverdachten is Serhiy Kropyva, plaatsvervangend hoofd van de afdeling Internationale Samenwerking van het kantoor van de procureur-generaal (OГП). Op 6 september besliste het anticorruptierechtbank VAKS dat Kropyva in voorlopige hechtenis wordt geplaatst tot 2 november, met een alternatieve borgsom van 120 miljoen hryvnia; het OM had om 200 miljoen gevraagd. Dezelfde dag verklaarde procureur-generaal Ruslan Kravchenko publiekelijk dat Kropyva was geschorst en dat hij een ontslagbesluit in voorbereiding had gegeven. Een officiële reactie van het OГП op een informatieverzoek stelde echter dat een bevel tot schorsing of ontslag nooit was geregistreerd. Op 8 september diende de Generale Inspectie van het OГП een tuchtklacht in bij de KДКП over Kropyva's schorsing; de KДКП opende op 10 september een tuchtonderzoek. Op 17 september stond Kropyva nog steeds formeel op de loonlijst. Ook chauffeur Serhiy Kutsy, eveneens verdachte, was op 17 september nog niet ontslagen. Op 18 september reorganiseerde waarnemend procureur-generaal Anton Kovalsky de afdeling Internationale Samenwerking, waardoor Kropyva's functie verviel; op dezelfde dag werd Kutsy alsnog ontslagen. Intussen nam de politieke storm rond Kravchenko toe: op 7 september kondigde hij zijn ontslag aan, op 14 september schorste president Zelensky hem, op 15 september stemde de Verkhovna Rada in met zijn ontslag (317 stemmen); volgens berichten had hij op 14 september rond 02:30 's nachts de Oekraïense grens gepasseerd.

Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven

Alle aangeleverde bronnen zijn Oekraïense media die verslag doen van een binnenlandse anticorruptieonderzoek. De berichtgeving draait om de institutionele respons van het kantoor van de procureur-generaal zelf, met nadruk op interne documenten, officiële antwoorden op informatieverzoeken en personeelsbesluiten. De bronnen leggen veel gewicht op de tegenstrijdigheid tussen Kravchenko's publieke verzekeringen en het gedocumenteerde ontbreken van een schorsings- of ontslagbevel, wat wordt geframed als een geloofwaardigheidsprobleem voor de voormalige procureur-generaal. De verslaggeving besteedt gedetailleerd aandacht aan procedurele stappen (tuchtklacht bij KДКП, herstructurering van de afdeling, brieven van de waarnemend procureur-generaal) die verklaren waarom Kropyva formeel in dienst bleef. De claim van Kropyva in de rechtszaal over een dienstreis in Lviv wordt sceptisch behandeld en gepresenteerd naast weerleggingen van de regionale procureur van Lviv en de SAP-procureur. Het verhaal verbindt de zaak met de politieke gevolgen voor de procureur-generaal: zijn vermeende vertrek uit Oekraïne, het schorsingsbesluit van de president en het parlementaire ontslag.

Waar de berichtgeving verschilt

Twee versies van de feiten staan tegenover elkaar. Voormalig procureur-generaal Kravchenko verklaarde op 6 september publiekelijk dat Kropyva was geschorst en dat hij ontslag had gelast; het officiële antwoord van het OГП op een informatieverzoek stelde echter dat geen enkel bevel tot schorsing of ontslag was geregistreerd. Daarnaast beweerde Kropyva in de rechtbank dat hij in Lviv was voor een dienstreis en een ontmoeting had met het hoofd van de regionale procureur van Lviv met de achternaam 'Meret'; zowel de regionale procureur van Lviv als de SAP-procureur in de rechtszaal ontkenden een dergelijke ontmoeting of communicatie, en het onderzoek stelt dat Kropyva in Lviv op vakantie was met zijn partner Yelyzaveta Ivakhnenko. Tot slot zijn er tegenstrijdige lezingen over de timing van het ontslag van chauffeur Serhiy Kutsy: op 17 september verklaarde het OГП dat geen ontslagbevel was geregistreerd, maar een later bericht stelt dat Kutsy op 18 september per bevel van de waarnemend procureur-generaal alsnog werd ontslagen.

Achtergrond

De zaak past in de bredere operatie 'Carthago' van NABU en SAP. Op 4 september maakten die opsporingsdiensten bekend dat zij een criminele organisatie hadden ontmaskerd die banden zou hebben met frauduleuze callcentra. Op 6 september plaatste VAKS Kropyva in voorlopige hechtenis. Volgens de Oekraïense wet kan een zittende procureur niet enkel op grond van een verdenking of een hechtenisbesluit worden geschorst of ontslagen; schorsing vereist ofwel een beslissing van een rechter-commissaris binnen de strafprocedure ofwel een beslissing van de KДКП binnen een tuchtprocedure. Op 7 september kondigde procureur-generaal Kravchenko zijn ontslag aan vanwege de corruptiebeschuldigingen. Op 14 september schorste president Zelensky hem, op 15 september accepteerde de Verkhovna Rada zijn ontslag (317 stemmen); dezelfde dag zou Kravchenko de Oekraïense grens zijn overgestoken. Waarnemend procureur-generaal Anton Kovalsky nam de leiding over het OГП en drong aan op actie door de KДКП en op herstructurering van afdelingen.