Oekraiens parlement stemt in eerste lezing voor hervorming energieregulator
De Verkhovna Rada heeft op 16 september in eerste lezing ingestemd met wetsontwerp nr. 14282, dat de onafhankelijkheid van de nationale energie- en nutsregulator (NKREKP/NEURC) moet versterken. De hervorming moet de commissie na definitieve goedkeuring een volledige 'reboot' bezorgen en wordt expliciet gekoppeld aan een grote corruptiezaak in de energiesector.
Hoofdpunten
- Verkhovna Rada heeft op 16 september wetsontwerp nr. 14282 in eerste lezing aangenomen; 249 volksvertegenwoordigers stemden voor.
- Na definitieve goedkeuring volgt een volledige 'reboot' (перезавантаження) van de regulator.
- De regering benoemt en ontslaat leden van NKREKP op grond van een competitieprocedure; dezelfde persoon mag maximaal twee termijnen zitting hebben.
- De regulator moet onafhankelijk, onpartijdig en transparant handelen en mag geen instructies vragen of opvolgen van de president, premier of andere staatsorganen; zulke instructies gelden als ongeoorloofde beïnvloeding.
- Volksvertegenwoordiger Jaroslav Zjeleznjak stelt dat de hervorming medewerkers van Timur Mindich en Herman Haloesjtsjenko, verdachten in een grote corruptiezaak in de energiesector, uit de regulator kan verwijderen.
- De wetgeving moet Oekraïense wetgeving verder afstemmen op het EU-recht en op de verplichtingen uit het Energiegemeenschapsverdrag.
Waarom dit belangrijk is
De hervorming maakt de weg vrij voor een volledige vernieuwing van het orgaan dat tarieven voor elektriciteit, gas, warmte en water vaststelt en toezicht houdt op de energie- en nutsmarkt. De wet codificeert de onafhankelijkheid van de regulator van president, regering en andere staatsorganen en beperkt politieke beïnvloeding van zijn leden. De hervorming wordt expliciet gepresenteerd als antwoord op een grote corruptiezaak in de energiesector en is verbonden met de verplichtingen van Oekraïne uit het Energiegemeenschapsverdrag en verdere afstemming op het EU-recht.
Wat er is gebeurd
De Verkhovna Rada, het Oekraïense parlement, heeft op 16 september wetsontwerp nr. 14282 in eerste lezing aangenomen, met 249 stemmen voor. Het wetsontwerp moet de garanties voor de uitoefening van de bevoegdheden van de NKREKP versterken. De NKREKP reguleert tarieven voor elektriciteit, gas, warmte en water, verleent vergunningen aan bedrijven in de energie- en nutssector, houdt toezicht op de naleving van marktregels en beschermt consumentenrechten.
Het wetsontwerp voorziet in een 'reboot' van de commissie nadat de wet in zijn geheel is aangenomen. De regering benoemt en ontslaat commissieleden op basis van een competitieprocedure; dezelfde persoon kan maximaal twee termijnen lid zijn. De regulator moet onafhankelijk, onpartijdig en transparant handelen en mag geen schriftelijke of mondelinge instructies vragen of opvolgen van de president, de premier, andere regeringsleden of enig ander staatsorgaan. Dergelijke instructies gelden als ongeoorloofde beïnvloeding. Leden mogen geen politieke voorkeuren tonen of banden hebben met politieke partijen.
De wetgeving is gericht op het versterken van de institutionele, functionele en financiële onafhankelijkheid van de regulator en op verbetering van de procedures voor de vorming van de selectiecommissie, onder meer via betrokkenheid van Europese instellingen zoals de Europese Commissie en het secretariaat van de Energiegemeenschap.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
Beide bronnen die in de synthese worden aangehaald, zijn Oekraïens en richten zich op de parlementaire behandeling van het wetsontwerp. De berichtgeving koppelt de hervorming direct aan een binnenlandse strafzaak over grootschalige corruptie in de energiesector en noemt specifiek de personen wier medewerkers uit de regulator zouden moeten worden verwijderd. Een in de berichtgeving geciteerd parlementslid beweert dat bepaalde politici en functionarissen zich actief hebben ingespannen om goedkeuring van het wetsontwerp te voorkomen.
Waar de berichtgeving verschilt
De twee Oekraïense bronnen gebruiken verschillende afkortingen voor dezelfde regulator: de een schrijft NKREKP, de ander NEURC. Het gaat om hetzelfde orgaan.
Achtergrond
De regulator is verantwoordelijk voor tarieven, markttoezicht, vergunningverlening en consumentenbescherming in de energie- en nutssector. De wet wordt gepresenteerd als een stap richting Europese integratie van de Oekraïense energiemarkt en naar voorspelbaarder voorwaarden voor marktdeelnemers en investeerders. Eerder in september heeft het parlement een afzonderlijke wet aangenomen die de Oekraïense wetgeving in lijn brengt met de EU-regels voor hernieuwbare energiebronnen.