Oekraïense regering dient ontwerpbegroting 2027 in bij parlement: 66,8% naar defensie en veiligheid
Het Oekraïense kabinet van ministers heeft op 15 september de ontwerpbegroting voor 2027 goedgekeurd en bij de Verkhovna Rada ingediend. Het ontwerp voorziet in 5,65 biljoen hryvna aan inkomsten en 7,27 biljoen hryvna aan uitgaven, waarvan 66,8% naar defensie en veiligheid gaat. Voor het sluitend krijgen van de begroting is 52,6 miljard dollar aan internationale steun nodig; de premier sprak van een "begroting van een land in oorlog".
Hoofdpunten
- Kabinet van ministers heeft ontwerpbegroting 2027 goedgekeurd en op 15 september ingediend bij de Verkhovna Rada (wetsvoorstel nr. 16000).
- Inkomsten geprojecteerd op 5,65 biljoen hryvna (+8,7% t.o.v. aangepast 2026-plan); uitgaven op 7,27 biljoen hryvna (+13,5%).
- Defensie- en veiligheidsuitgaven: 4,86 biljoen hryvna (43,8% van het bbp), goed voor 66,8% van alle uitgaven; ministerie van Defensie krijgt 3,76 biljoen hryvna.
- Voor het dekken van de begroting is 52,6 miljard dollar aan internationale steun nodig; analisten schatten een financieringsgat van 36,5–37,8 miljard dollar.
- Meer dan 131 miljard hryvna aan verwachte inkomsten hangt af van belastinghervormingen die het hoofd van de Begrotingscommissie onwaarschijnlijk acht.
- Sociale uitgaven 540,3 miljard hryvna (+15,5%); onderwijs 328,5 miljard hryvna (+21,6%); gezondheidszorg 292,5 miljard hryvna (+13,9%); verhoging van 65% voor leraren, artsen en verpleegkundigen ingeboekt.
- Parlementsleden moeten amendementen indienen vóór 1 oktober; eerste lezing wordt eind oktober verwacht.
Waarom dit belangrijk is
De begroting voor 2027 markeert een historische verschuiving in Oekraïne: defensie en veiligheid absorberen 66,8% van alle uitgaven, de totale staatsuitgaven overschrijden 8 biljoen hryvna — meer dan vier keer het niveau van vóór 2022 — en de staat dekt minder dan de helft zelf. Met 52,6 miljard dollar aan benodigde internationale steun en een door analisten geraamd financieringsgat van 36,5–37,8 miljard dollar, maakt het ontwerp Oekraïne sterk afhankelijk van buitenlandse donors en van belastinghervormingen die het parlement waarschijnlijk niet zal aannemen. De oproepen van de premier en de minister van Financiën onderstrepen dat vertraging in besluitvorming rechtstreeks risico's oplevert voor zowel de oorlogsinspanning als de macro-economische stabiliteit.
Wat er is gebeurd
Op de avond van 15 september heeft het Oekraïense kabinet van ministers de ontwerpbegroting voor 2027 goedgekeurd en als wetsvoorstel nr. 16000 ingediend bij de Verkhovna Rada. De ontwerpbegroting, opgesteld door het ministerie van Financiën, raamt de inkomsten op 5 biljoen 648 miljard hryvna (+8,7% tegenover het aangepaste 2026-plan) en de uitgaven op 7 biljoen 272 miljard hryvna (+13,5%). Hiervan gaat 4 biljoen 885 miljard hryvna (43,8% van het bbp) naar defensie en veiligheid; alleen het ministerie van Defensie krijgt 3,76 biljoen hryvna. Daarnaast is 96 miljard hryvna uitgetrokken voor economie en bedrijfsleven, 58,7 miljard hryvna voor het verzekeren van bedrijven tegen oorlogsrisico's, bijna 100 miljard hryvna voor de energiesector (waarvan 60 miljard voor bescherming en herstel van energie-installaties), 540,3 miljard hryvna voor sociale uitgaven, 328,5 miljard hryvna voor onderwijs en 292,5 miljard hryvna voor gezondheidszorg. Een verhoging van 65% voor de salarissen van leraren, artsen en verpleegkundigen is in de begroting opgenomen. Voor het sluitend maken van de begroting is 52,6 miljard dollar aan internationale steun nodig; Oekraïne mikt daarbij op de EU, G7-landen in het kader van ERA-financiering, het IMF, de Wereldbank, het VK en andere partners. Parlementsleden kunnen amendementen indienen tot 1 oktober; de eerste lezing in de Verkhovna Rada wordt eind oktober verwacht.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
Alle geraadpleegde bronnen zijn Oekraïens en benadrukken eensgezind het oorlogskarakter van de begroting. Premier Serhiy Koretsky omschreef het ontwerp als "de begroting van een land in oorlog"; minister van Financiën Serhiy Marchenko sprak van de krapste begrotingssituatie sinds 2022 en riep op tot actie rond bevroren Russische tegoeden. Oekraïense media en agentschappen pakken de begroting sectoraal uit — defensie, onderwijs, gezondheidszorg, sociaal beleid, veteranen, energie, landbouw, wegenfonds, telethon — en presenteren het als een alomvattend sociaal en veiligheidsdocument. Tegelijk besteden analytische en oppositionele media veel aandacht aan de fiscale kwetsbaarheid: de afhankelijkheid van internationale hulp, de noodzaak van belastingverhogingen, de twijfelachtige parlementaire steun en het gat tussen geprojecteerde en bevestigde financiering. Symbolische posten — de bijna verdubbelde financiering van de Taalombudsman, steun voor de Plastscoutingbeweging, de telethon en de publieke omroep — krijgen eveneens ruime aandacht.
Waar de berichtgeving verschilt
De bronnen verschillen op een aantal punten. Over de omvang van de belastingafhankelijke inkomsten lopen de cijfers uiteen: Roksolana Pidlasa, voorzitter van de Begrotingscommissie, noemt meer dan 131 miljard hryvna gekoppeld aan een btw-verhoging van 1 procentpunt en een accijnsverhoging op brandstoffen van 4 procentpunten, terwijl parlementslid Yaroslav Zheleznyak het totaal op 39,9 miljard hryvna plaatst en opmerkt dat het btw-tarief en de ingangsdatum niet in de stukken zijn gespecificeerd. Verder noemen de meeste artikelen premier Serhiy Koretsky (met spellingsvarianten Korchetskyi/Korchevskyi), maar één artikel noemt Denys Shmyhal als premier die commentaar levert op de energieprioriteiten. Ten slotte lopen de ramingen van het financieringsgat uiteen: de officiële internationale steunbehoefte is 52,6 miljard dollar, maar onafhankelijke analisten schatten het niet-gedekte gat op 36,5–37,8 miljard dollar en waarschuwen voor een mogelijk tekort van circa 80 miljard dollar eind 2027 als de omstandigheden verslechteren.
Achtergrond
Het Oekraïense begrotingsproces vereist dat het kabinet het ontwerp tijdig bij het parlement indient, waarna parlementsleden amendementen kunnen indienen tot 1 oktober; de eerste lezing in de Verkhovna Rada wordt eind oktober verwacht. Eerder in 2025 had president Zelensky parlementsleden opgeroepen om zeven openstaande wetsvoorstellen goed te keuren die nodig zijn om het begrotingstekort van 2026 te dekken voordat de nieuwe ontwerpbegroting werd afgerond. Belangrijke niet-veiligheidsposten in het ontwerp zijn onder meer een geplande salarisverhoging van 65% voor leraren, artsen en verpleegkundigen, circa 96 miljard hryvna voor economie en bedrijfsleven, en circa 100 miljard hryvna voor de energiesector, waarvan 60 miljard hryvna voor de bescherming en het herstel van energie-installaties na Russische aanvallen.