Trump ondertekent ‘Graham-wet’: tot 100% tarieven voor grootste kopers van Russische olie
De Amerikaanse president Donald Trump heeft op 19 september 2026 de zogenoemde Graham-wet ondertekend, die hem de bevoegdheid geeft om aanvullende tarieven tot 100% op te leggen aan landen die behoren tot de vijf grootste importeurs van Russische olie en gas. De Kremlinspreker Dmitry Peskov zei dat de ondertekening niet bijdraagt aan een vreedzame regeling van de Russische agressie tegen Oekraïne.
Hoofdpunten
- Trump ondertekende op 19 september 2026 de naar de overleden Republikeinse senator Lindsey Graham vernoemde wet met sancties tegen Rusland en Iran.
- De wet geeft de Amerikaanse president de bevoegdheid om aanvullende tarieven tot 100% op te leggen aan de grootste kopers van Russische olie en gas.
- Sectie 113 richt zich op landen die Russische olie blijven kopen en tot de top vijf importeurs van Russische ruwe olie behoren; de lijst wordt elke 180 dagen herzien.
- De tariefvoet kan variëren van net boven 0% tot 100%, afhankelijk van de mate waarin een land zijn aankopen terugbrengt.
- Het US Trade Representative, het State Department en het Department of Energy bepalen samen de definitieve lijst van landen.
- Tijdens de voorbereiding van de wet kwamen China, India, Slowakije, Hongarije en Azerbeidzjan naar voren als mogelijke doelwitten; Turkije kocht in 2025 circa 317.000 vaten Russische olie per dag.
- De Graham-wet is geen olie-embargo en betekent niet dat China of India automatisch volledige maximumpakketten krijgen opgelegd.
Waarom dit belangrijk is
De wet geeft de Amerikaanse president een nieuw, flexibel instrument om landen onder druk te zetten die Russische energie blijven kopen, zonder een direct olie-embargo in te stellen. Omdat de tarieven schaalbaar zijn afhankelijk van de vraag of een land zijn aankopen terugbrengt, ontstaat eerder hefboomwerking dan een automatische afsluiting. Landen als China, India, Turkije, Slowakije, Hongarije en Azerbeidzjan — allemaal aanzienlijke afnemers van Russische olie — kunnen worden getroffen, met mogelijke gevolgen voor mondiale energiestromen. De wet markeert voortgezette Amerikaanse wetgevende druk op Rusland en kan de handelsbanden tussen Rusland en zijn resterende grote energieklanten herstructureren.
Wat er is gebeurd
Op 19 september 2026 ondertekende de Amerikaanse president Donald Trump een wet tot versterking van de sancties tegen Rusland en Iran, vernoemd naar de overleden Republikeinse senator Lindsey Graham. De wet kent sectie 113 als kern: die geeft de president de bevoegdheid om aanvullende tarieven op te leggen aan landen die Russische olie blijven importeren en behoren tot de top vijf importeurs van Russische ruwe olie over de voorafgaande twaalf maanden. De tariefvoet kan variëren van net boven 0% tot 100%, afhankelijk van de vraag of een land ‘significante stappen’ heeft gezet om zijn aankopen te verminderen. De lijst van doelwitlanden moet elke 180 dagen worden herzien door het Office of the US Trade Representative, in samenwerking met het State Department en het Department of Energy. Tijdens de voorbereiding van de wet werden China, India, Slowakije, Hongarije en Azerbeidzjan genoemd als mogelijke doelwitten. Het Witte Huis benadrukt dat de wet geen olie-embargo vormt en niet automatisch leidt tot maximumpakketten.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
De Oekraïense berichtgeving benadrukt niet zozeer de maximumpakketten van 100%, maar vooral het bredere hefboommechanisme dat de wet de Amerikaanse president in handen geeft. Daarbij wordt Oekraïense expertise aangehaald: volgens expert Maksym Hardus zou het volledig verdringen van 1,5 tot 2 miljoen vaten Russische olie per dag uit de Indiase energiebalans uitzonderlijk moeilijk zijn, wat suggereert dat India een teugkel doelwit vormt waar de wet in de praktijk op een gevoelig evenwicht moet landen.
Achtergrond
De wet is vernoemd naar de overleden Republikeinse senator Lindsey Graham. Sectie 113 vormt de juridische basis voor het tariefmechanisme dat zich richt op de top vijf importeurs van Russische ruwe olie; de lijst van doelwitlanden wordt elke 180 dagen herzien. De Chinese oliemaatschappij Sinopec heeft haar aankopen van Russische ESPO-olie opgevoerd vanwege leveringsproblemen vanuit het Midden-Oosten, en Russische olie bereikt China via routes die niet afhankelijk zijn van de Straat van Hormuz. De Indiase olie-invoer uit Rusland schommelde tussen circa 1,87 miljoen vaten per dag in augustus en een record van 2,79 miljoen vaten per dag in juli, terwijl de totale Indiase olie-invoer daalde tot 4,17 miljoen vaten per dag. Hongarije en Slowakije ontvingen historisch olie via de zuidelijke tak van de Druzhba-pijpleiding en importeren elk circa 0,1 miljoen vaten per dag uit Rusland.