VS schort sancties tegen Russische diesel op na gesprek Trump-Poetin, Oekraïne belooft aanvallen op raffinaderijen voort te zetten
De Verenigde Staten hebben tijdelijk de sancties tegen Russische diesel opgeheven na een telefoongesprek tussen president Donald Trump en Vladimir Poetin op 9 oktober, waarin de levering van miljoenen tonnen Russische diesel overeengekomen zou zijn. Het Amerikaanse ministerie van Financiën verstrekte onmiddellijk een algemene vergunning via OFAC. President Volodymyr Zelensky bestempelde het besluit als 'oneerlijk' en een 'verjaardagscadeau voor Poetin'. Een hoge Oekraïense ambtenaar verklaarde tegenover de Financial Times dat Oekraïne de aanvallen op Russische olieraffinaderijen met langeafstandsdrones zal voortzetten.
Hoofdpunten
- OFAC verstrekte op 9 oktober 2026 een onmiddellijke algemene tijdelijke vergunning (General License No. 135) voor levering van Russische diesel aan de wereldmarkt, op instructie van Trump, geldig tot 17 april 2027.
- Trump kondigde een 'uiterst succesvol' telefoongesprek met Poetin aan en sprak af dat Rusland miljoenen tonnen diesel aan de VS zou leveren.
- Zelensky noemde het besluit 'oneerlijk en oneervol', 'voor de hand liggende zwakte' en een 'verjaardagscadeau voor Poetin' dat de oorlog zou financieren.
- Een hoge Oekraïense ambtenaar verklaarde tegenover de Financial Times: 'We zullen hun olieraffinaderijen in brand steken' — Oekraïne zet de drone-aanvallen op Russische energie-installaties voort.
- Volgens Poetins assistent Joeri Oesjakov wees Poetin vredesbesprekingen af en benadrukte dat Rusland doorvocht tot Oekraïne capituleert.
- In april 2022 verbood het Amerikaanse Congres de invoer van Russische energie; de president kan die ban alleen opheffen onder strikte voorwaarden, met een wachttijd van 90 dagen en zonder blokkering door het Congres — wat de juridische houdbaarheid van de vergunning in twijfel trekt.
- Democratische senatoren noemden het besluit een 'verraad van Oekraïne'; de Lindsey Graham-sanctiewet, die Trump in september ondertekende, treedt grotendeels op 18 oktober in werking.
Waarom dit belangrijk is
Het besluit keert feitelijk een door het Congres opgelegd verbod op Russische energie-import om en heeft tot bredere kritiek geleid, ook vanuit de Republikeinse partij. Zelensky presenteert het als een gift aan Poetin die de oorlog financiert — een nieuwe bron van spanning in de betrekkingen tussen de VS en Oekraïne midden in de lopende vredesonderhandelingen. De belofte van een hoge Oekraïense ambtenaar om de aanvallen op Russische raffinaderijen voort te zetten wijst erop dat de deal op het terrein geen de-escalatie zal bewerkstelligen. Tegelijk trekken juridische analisten en wetgevers de houdbaarheid van de Treasury-vergunning ten opzichte van de federale wet van 2022 in twijfel.
Wat er is gebeurd
Op vrijdagavond 9 oktober 2026 kondigde president Donald Trump aan een 'uiterst succesvol' telefoongesprek met Vladimir Poetin te hebben gevoerd, waarin de levering van miljoenen tonnen Russische diesel aan de Verenigde Staten werd overeengekomen. Kort daarna gaf het Amerikaanse ministerie van Financiën, via het Office of Foreign Assets Control (OFAC), een onmiddellijke algemene tijdelijke vergunning uit — General License No. 135 — die de verkoop, levering, lossing en invoer van diesel van Russische oorsprong in de VS toestaat tot 17 april 2027. President Volodymyr Zelensky, die kort daarvoor een delegatie van het Amerikaanse Congres in Kyiv had ontvangen, bekritiseerde het besluit scherp in een telefonisch interview met Axios en noemde het 'oneerlijk en oneervol', 'voor de hand liggende zwakte die in de handen van Rusland speelt' en een 'verjaardagscadeau voor Poetin'. Een hoge Oekraïense ambtenaar verklaarde tegenover de Financial Times dat Oekraïne de aanvallen op Russische olieraffinaderijen met langeafstandsdrones zal voortzetten: 'We zullen hun olieraffinaderijen in brand steken.' Volgens Poetin's assistent Joeri Oesjakov wees Poetin vredesbesprekingen tijdens het gesprek af en benadrukte dat Rusland de militaire acties voortzet tot Oekraïne capituleert.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
Alle vier geraadpleegde Oekraïense bronnen (hromadske, ZN.UA, Ukrainска prawda, Soespilne Nowyny) plaatsen het besluit eensluidend in het teken van een concessie aan Poetin. Zij benadrukken de scherpe formuleringen van Zelensky ('zwak besluit', 'verjaardagscadeau voor Poetin', 'oneerlijk en oneervol') en belichten de belofte van een hoge Oekraïense ambtenaar om de raffinaderij-aanvallen voort te zetten, waarmee de deal als ineffectief voor de-escalatie wordt geframed. De Oekraïense media wijzen op kritiek van zowel Democratische senatoren als enkele Republikeinse senatoren (McCaul, Bacon) die pleiten voor de Lindsey Graham-sanctiewet in plaats van verruiming van Russische inkomsten. Ook onderstrepen zij dat Poetin volgens zijn assistent vredesbesprekingen afwees — de concessie leverde dus geen diplomatiek resultaat op.
Waar de berichtgeving verschilt
De bronnen zijn het oneens over de juridische houdbaarheid van de Treasury-vergunning: Soespilne Nowyny en ZN.UA signaleren dat een bevel van het ministerie van Financiën de federale wet van april 2022 niet opzij kan zetten, omdat het Congres de opheffing van het invoerverbod alleen onder strikte voorwaarden (Russische terugtrekking, stop met NAVO-dreigingen, erkenning van Oekraïens zelfbeschikkingsrecht, 90 dagen wachttijd, zonder Congressional blokkade) toestaat. Daarnaast twijfelt analyticus Gregory Brew (aangehaald door Ukrainска prawda en ZN.UA) of de aangekondigde Russische volumes — minder dan 2% van de Amerikaanse dieselproductie van 3,6 miljoen vaten per dag — daadwerkelijk zullen arriveren zolang Oekraïense aanvallen op raffinaderijen doorgaan, terwijl Trump de deal presenteert als een onmiddellijke levering van miljoenen tonnen.
Achtergrond
In april 2022 verbood het Amerikaanse Congres de invoer van Russische energiedragers, inclusief diesel. De wet opent slechts een nauwe route waarlangs de president die ban kan opheffen. Rusland verbood in juli de export van diesel volledig; de Russische vice-premier Alexander Novak meldde dat Rusland zelf brandstof begint in te voeren, wat vragen oproept over de snelheid waarmee Moskou de beloofde volumes kan leveren. Op 13 september riep Trump Oekraïne op de aanvallen op Russische raffinaderijen te staken en weet hij de brandstoftekorten aan die aanvallen. In september ondertekende Trump de Lindsey Graham-sanctiewet tegen Rusland, waarvan de meeste bepalingen op 18 oktober in werking treden, maar de wet laat de president ruimte voor uitzonderingen. Volgens Poetin's assistent Joeri Oesjakov wees Poetin vredesbesprekingen in het telefoongesprek met Trump af en benadrukte hij dat Rusland doorvocht tot Oekraïne capituleert.