SBU houdt twee Odesa-medewerkers aan voor helpen verhandelen gestolen Oekraïense graan
De Oekraïense veiligheidsdienst (SBU) heeft in Odessa twee leidinggevenden van een bedrijf in agrarische certificering aangehouden op verdenking van het helpen legaliseren van bijna 8.000 ton gestolen Oekraïens graan uit bezet Marioepol. Volgens het onderzoek is het graan, met een waarde van meer dan 60 miljoen hryvnia, in 2024 via het sanctieschip 'Alfa M' naar de Russische haven Tmoerjoek gebracht, waar de herkomst is vervalst. Het is daarna naar een land in het Midden-Oosten uitgevoerd. De rechtbank heeft beide verdachten in voorlopige hechtenis geplaatst; bij een veroordeling riskeren zij tot twaalf jaar celstraf.
Hoofdpunten
- Twee leidinggevenden van een Odesa-bedrijf voor agrarische certificering aangehouden door de SBU.
- Het gaat om 7.857 ton Oekraïense tarwe, ter waarde van meer dan 60 miljoen hryvnia.
- Het graan werd in 2024 in bezet Marioepol geladen op het sanctieschip 'Alfa M'.
- In de Russische haven Tmoerjoek (Krasnodar) werden documenten opgesteld met een verzonnen Russische herkomst.
- Daarna werd de lading naar het Middenen getransporteerd voor verkoop via een lokale exporteur.
- Verdachten wisten volgens het onderzoek dat het graan uit bezet Oekraïens gebied stamde en maakten een vals laboratoriumrapport.
- Beiden verdacht van medewerking aan de agressorstaat, vooraf beraamd door een groep; risico op tot 12 jaar cel en confiscatie.
Waarom dit belangrijk is
De zaak laat zien hoe gestolen Oekraïens graan uit bezette gebieden via vervalste certificering en een sanctieschip op de internationale markt lijkt te zijn gebracht. Daarmee wordt niet alleen de positie van private partijen in de illegale export van landbouwproducten uit de bezetting belicht, maar ook de kwetsbaarheid van sanctie- en exportcontroles. Het feit dat de aanklacht tot twaalf jaar celstraf kan opleveren onderstreept dat Oekraïne samenwerkingszaken rond de bezetting juridisch actief vervolgt.
Wat er is gebeurd
De SBU heeft op maandag 19 oktober in Odessa twee leidinggevenden van een buitenlands bedrijf met een Odesa-vestiging voor agrarische certificering aangehouden. Het gaat om de vestigingsdirecteur en het hoofd van het bijbehorende laboratorium. Volgens het onderzoek hebben zij in opdracht van Russische vertegenwoordigers een fictief laboratoriumonderzoek uitgevoerd en een vervalste conclusie opgesteld waarin stond dat het graan van Russische herkomst was. In 2024 zou in de haven van bezet Marioepol 7.857 ton Oekraïense tarwe (meer dan 60 miljoen hryvnia) zijn geladen op het sanctieschip 'Alfa M'. Het graan werd over de Zee van Azov naar de Russische haven Tmoerjoek in de kraj Krasnodar vervoerd, waar documenten met een verzonnen Russische herkomst werden opgemaakt. Vervolgens werd de lading naar een land in het Middenen verscheept voor verkoop via een lokale exporteur. Bij doorzoekingen van woningen en het kantoor van het bedrijf namen opsporingsdiensten computers, mobiele telefoons, documentatie en vervalste laboratoriumrapporten in beslag. Beide verdachten zijn op grond van artikel 28 lid 2 juncto artikel 111-2 lid 1 van het Oekraïens Wetboek van Strafrecht in kennis gesteld van verdenking van 'hulp aan de agressorstaat, gepleegd door voorafgaand samenspannen door een groep personen'. De rechtbank heeft hen in voorlopige hechtenis geplaatst; bij een veroordeling riskeren zij tot twaalf jaar celstraf met confiscatie van vermogen.
Waar de berichtgeving verschilt
De bronnen lopen uiteen over de eindbestemming van het gestolen graan. De SBU spreekt van een land in het Middenen, verkocht via een lokale exporteur. Volgens een ander bericht, toegeschreven aan het Openbaar Ministerie, zou het graan in Turkije zijn afgeleverd en wordt onderzocht of het product vervolgens ook EU-landen en Oekraïne heeft bereikt. Ook over de voorlopige hechtenis verschilt de berichtgeving: de meeste bronnen melden dat de rechtbank beide verdachten in bewaring heeft geplaatst, terwijl één bron stelt dat daarbij de mogelijkheid van borgtocht bleef bestaan.
Achtergrond
Het graan is afkomstig uit de haven van bezet Marioepol en is via de Zee van Azov naar de Russische haven Tmoerjoek in de kraj Krasnodar vervoerd, waar de herkomst is vervalst voordat het werd uitgevoerd. Het in de operatie gebruikte schip 'Alfa M' wordt omschreven als onder sancties staand. De tenlastelegging betreft hulp aan de agressorstaat, gepleegd na voorafgaand samenspannen door een groep personen, op grond van het Oekraïens Wetboek van Strafrecht.