Rusland hervat export van diesel naar Turkije en Brazilië na Amerikaanse vergunning
Rusland heeft de export van dieselbrandstof naar Turkije en Brazilië hervat nadat Moskou het exportverbod heeft opgeheven, mogelijk gemaakt door een tijdelijke algemene vergunning van het Amerikaanse ministerie van Financiën. Deze vergunning, geldig tot april 2027, volgde op een telefoongesprek tussen president Trump en de Russische leider Poetin. Volgens scheepvaartgegevens zijn minstens twee tankers vanuit de Russische Oostzeehaven Primorsk uitgevaren naar bestemmingen in Turkije en Brazilië. President Zelensky bestempelde het Amerikaanse besluit als een teken van zwakte en waarschuwde dat het Poetin zou aanmoedigen om de oorlog voort te zetten.
Hoofdpunten
- OFAC, een onderdeel van het Amerikaanse ministerie van Financiën, heeft op 9 oktober een tijdelijke algemene vergunning uitgegeven die tot april 2027 geldig is en de levering van Russische diesel aan de wereldmarkt toestaat.
- De tanker Dolunay vertrok op 14 oktober vanuit Primorsk met een lading diesel richting Alanya in Turkije; de tanker Leruo vertrok op 16 oktober vanuit Primorsk richting Manaus in Brazilië, elk met circa 300.000 vaten diesel aan boord.
- Rusland is na de Verenigde Staten de grootste dieselexporteur ter wereld; Turkije en Brazilië zijn sinds 2023 de twee grootste afnemers van Russische diesel.
- In 2025 ging volgens Kpler circa 34% van de Russische dieselexport naar Turkije (~95.000 vaten/dag) en 24% naar Brazilië (~66.000 vaten/dag).
- De Russische vicepremier Alexander Novak kondigde aan dat het exportverbod, ingesteld vanwege binnenlandse tekorten na Oekraïense aanvallen op raffinaderijen, onmiddellijk wordt opgeheven.
- Trump heeft op 17 oktober de toepassing opgeschort van de door de Lindsey Graham-wet voorziene tarieven en sancties tegen kopers van Russische energie.
- President Zelensky noemde het Amerikaanse besluit om Russische brandstoffen toe te laten zwak en beschouwt het verlichten van sancties tegen Rusland als een 'voor de hand liggende zwakte' die Poetin in de kaart speelt.
- Volgens Trump plaatst Rusland met Amerikaanse instemming onmiddellijk 300.000 ton diesel op de wereldmarkt, oplopend tot 500.000 ton in november en later nog een miljoen ton.
Waarom dit belangrijk is
Rusland is de op een na grootste dieselexporteur ter wereld, dus het hervatten van de export raakt het mondiale brandstofaanbod en de prijzen. De Amerikaanse vergunning tot april 2027 en Trumps opschorting van sancties onder de Lindsey Graham-wet markeren een aanzienlijke versoepeling van de druk op Rusland, terwijl Zelensky dit openlijk bekritiseerde als zwakte — wat de bestaande wrijving tussen Oekraïne en zijn belangrijkste westerse bondgenoot onderstreept. Turkije en Brazilië zijn samen goed voor het merendeel van de Russische dieselexport van dit jaar, waardoor zij de directe graadmeters zijn van de hernieuwde handel.
Wat er is gebeurd
Nadat Rusland de export van diesel had beperkt en vervolgens een volledig exportverbod had ingesteld vanwege binnenlandse tekorten na Oekraïense aanvallen op raffinaderijen, heeft Moskou dat verbod opgeheven na een Amerikaanse vergunning. Op 9 oktober, na een telefoongesprek tussen president Trump en de Russische leider Poetin, gaf OFAC een tijdelijke algemene vergunning uit die tot april 2027 geldig is en Russische diesel op de wereldmarkt toelaat. De Russische vicepremier Alexander Novak kondigde aan dat de exportbeperkingen onmiddellijk worden opgeheven. Volgens gegevens van Kpler en LSEG zijn minstens twee tankers — de Dolunay op 14 oktober en de Leruo op 16 oktober — vanuit de Russische Oostzeehaven Primorsk vertrokken naar respectievelijk Alanya in Turkije en Manaus in Brazilië, elk met circa 300.000 vaten diesel. Volgens Trump plaatst Rusland onmiddellijk 300.000 ton diesel op de wereldmarkt, oplopend via 500.000 ton in november tot nog een miljoen ton later. Op 17 oktober schorste Trump de toepassing van de door de Lindsey Graham-wet voorziene tarieven en sancties tegen kopers van Russische energie. President Zelensky veroordeelde het besluit en zei dat dergelijke stappen de oorlog niet zullen stoppen maar alleen aanmoedigen.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
De gebruikte bronnen zijn allemaal Oekraïens-talige en framen de hervatting door de lens van het Amerikaanse besluit om de OFAC-vergunning te verlenen en sancties op te schorten, niet als een routinematige Russische commerciële stap. Zij benadrukken dat Zelensky het besluit 'zwak' noemde en waarschuwde dat het verlichten van sancties Poetin zal aanmoedigen de oorlog voort te zetten. Zij onderstrepen de rol van Oekraïense aanvallen op Russische raffinaderijen als oorzaak van het eerdere exportverbod, en zien zowel het verbod als de opheffing ervan als direct gevolg van de oorlog. Trumps opschorting van sancties onder de Lindsey Graham-wet wordt behandeld als een politiek significante escalatie, niet als een technische aanpassing.
Achtergrond
Rusland had de dieselexport in de zomer teruggeschroefd en daarna een volledig exportverbod ingesteld als reactie op binnenlandse tekorten die waren veroorzaakt door Oekraïense aanvallen op Russische raffinaderijen. Op 30 september verlengde de Russische regering het verbod op export van diesel en scheepsbrandstof door producenten tot eind oktober, terwijl de voorbereidingen voor de opheffing al gaande waren. Westerse sancties na de Russische grootschalige invasie van Oekraïne hebben de Russische olie-exportroutes hertekend, waarbij Turkije en Brazilië vanaf 2023 naar voren kwamen als de twee grootste afnemers van Russische diesel. De Verenigde Staten zijn normaal gesproken zelf 's werelds grootste dieselexporteur, wat betekent dat de nieuwe OFAC-vergunning de deur opent voor Russische leveringen op de Amerikaanse markt.