Oekraïne schaft onvoorwaardelijke volledige reservatie af
De Oekraïense regering heeft de wijzigingen in het systeem voor de reservatie van militair dienstplichtige werknemers afgerond. Onvoorwaardelijke reservatie van 100 procent van de werknemers in de defensie-industrie en de energiesector komt te vervallen. Volledige reservatie blijft mogelijk voor bedrijven die regelmatig personeel vrijwillig in militaire dienst inschakelen.
Hoofdpunten
- De regering heeft de wijzigingen in het systeem voor werknemersreservatie afgerond.
- Onvoorwaardelijke reservatie van 100 procent vervalt voor defensie-industrie en energiebedrijven.
- Ook defensie-industrie, energie, communicatie, logistiek en nutsvoorzieningen blijven kritische sectoren.
- Bedrijven die meer werknemers moeten reserveren, kunnen een gemotiveerd verzoek indienen bij het Coördinatiecentrum.
- Volledige reservatie blijft mogelijk bij regelmatige, vrijwillige militaire dienst van een deel van het personeel.
- De voorwaarden voor volledige reservatie moeten vóór 1 december worden vastgesteld.
- De aangekondigde wijzigingen leiden niet tot een onmiddellijke versterking van de mobilisatie.
Waarom dit belangrijk is
De wijzigingen bepalen hoeveel militair dienstplichtige werknemers defensie-, energie-, communicatie-, logistiek- en nutsbedrijven kunnen vasthouden. De regering wil misbruik beperken, de status van kritische ondernemingen opnieuw beoordelen en de rotatie van militairen mogelijk maken. Bedrijven die uitzonderlijk veel personeel moeten reserveren, kunnen daarvoor een aanvraag indienen bij het Coördinatiecentrum. Onder een aparte regeling kunnen bedrijven hun volledige personeelsbestand reserveren wanneer zij regelmatig en vrijwillig personeel in militaire dienst inschakelen.
Wat er is gebeurd
De regering heeft de wijzigingen in het Oekraïense reservatiesysteem afgerond. De kern is dat onvoorwaardelijke volledige reservatie van werknemers in de defensie-industrie en de energiesector niet langer mogelijk is. De kritische status van een bedrijf wordt voortaan losgekoppeld van alleen zijn economische indicatoren; het gaat er vooral om welke rol het bedrijf speelt voor defensie en de economie.
De overheid werkt daarnaast aan een voorwaardelijk mechanisme voor volledige reservatie. Bedrijven die regelmatig en vrijwillig een deel van hun personeel in militaire dienst inschakelen, kunnen daarvoor in aanmerking komen. De betrokken werknemers behouden hun baan en salaris, terwijl hun onderdeel en de duur van de dienst vooraf moeten worden vastgelegd. De voorwaarden worden opgesteld door het Ministerie van Defensie en het Ministerie van Economie samen met vertegenwoordigers van het bedrijfsleven. De regering wil dit mechanisme vóór 1 december vaststellen.
Defensie-industrie, energie, communicatie, logistiek en nutsvoorzieningen blijven tot de kritische sectoren behoren. De gauez- en regionale criteria zullen worden bijgewerkt en bedrijven worden gecontroleerd op misbruik. Het ministerie van Defensie werkt bovendien aan strengere, voor iedereen gelijke regels rond de verantwoordelijkheid voor het ontwijken van militaire dienst.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
In Oekraïne ligt de nadruk op het inperken van misbruik en het doeltreffender bepalen welke ondernemingen kritiek zijn. De regering zegt de wijzigingen nodig te hebben voor de rotatie van militairen die al lang aan het front dienen en voor de voorbereiding op een mogelijke versterking van de mobilisatie in Rusland. Ook het maatschappelijk debat is sterk: meer dan 60 volksvertegenwoordigers vroegen de regering de beslissingen te herzien, terwijl 63 resoluties tot intrekking van de betreffende besluiten werden ingediend. Ondernemers, bedrijfsorganisaties, commandanten en bestuurders van nutsbedrijven hebben gewaarschuwd voor tekorten aan personeel, vertragingen in defensiebestellingen en verlies van gekwalificeerde engineers.
Waar de berichtgeving verschilt
Het maximale reservatieniveau voor defensie-industrie en energiebedrijven is niet definitief vastgesteld. Een eerder ontwerp noemde 85 procent, terwijl een later ontwerp volgens Ярослав Железняк mogelijk 95 procent werd. De uiteindelijke tekst is niet gepubliceerd. Ook de gang van zaken rond consultatie verschilt: sommige berichten melden dat er geen substantiële overleg met bedrijven plaatsvond, terwijl de afgeronde aanpak voorwaardelijk volledige reservatie voorziet in gezamenlijke uitwerking door de ministeries en vertegenwoordigers van het bedrijfsleven.
Achtergrond
Volgens de bestaande regels mochten ondernemingen 50 procent van hun militair dienstplichtige werknemers reserveren, ongeacht hoeveel daarvan al uitstel hadden. Eerdere ontwerpen wilden de maximale grens voor defensie-industrie en energie verlagen van 100 naar 85 procent, voor verwarming, watervoorziening en huishoudelijk afval van 75 naar 60 procent en voor andere kritische ondernemingen 50 procent behouden. Een later ontwerp zou voor defensie-industrie en energie 95 procent mogelijk maken.
Het gemelde aantal gereserveerde werknemers steeg van 1,2 miljoen begin 2026 tot 1,5 miljoen, met een maandelijkse groei van tienduizenden. De bestaande reservatieregels zijn vastgelegd in een resolutie van de ministersraad van 27 januari 2023. De afgeronde wijzigingen en hun ingangsdatum waren bij de aankondiging nog niet gepubliceerd.