Kushner: VS overtuigd Rusland om Artikel 5-achtige veiligheidsgaranties voor Oekraïne
Jared Kushner heeft op 19 november 2026 in Berlijn gemeld dat de VS Rusland heeft overtuigd om een concept te accepteren waarin toekomstige veiligheidsgaranties voor Oekraïne gebaseerd zijn op principes die lijken op Artikel 5 van het NAVO-Verdrag. President Donald Trump is volgens Kushner bereid zulke garanties te overwegen als ze de Amerikaanse belangen dienen en door het Congres worden goedgekeurd. President Zelenskyj stelde daarentegen dat hij niet weet of Oekraïne, de VS en de NAVO-bondgenoten hetzelfde verstaan onder deze garanties.
Hoofdpunten
- 19 november 2026: Jared Kushner sprak in Berlijn na de vergadering van de Coalitie van de Willing over door de VS bereikte overeenstemming met Rusland over een Artikel 5-achtig garantiemodel
- Kushner: Trump is bereid veiligheidsgaranties voor Oekraïne te overwegen als ze de Amerikaanse belangen dienen
- Kushner: Trump droeg hem en Steve Witkoff op voorstellen voor veiligheidsgaranties uit te werken, die via het Congres moeten
- Kushner: elke Amerikaanse overeenkomst wordt met Oekraïne en Europese partners afgestemd, niet eenzijdig opgelegd
- Kushner: de VS bereikten aanzienlijke vooruitgang in de bespreking van veiligheidsgaranties, de toekomstige weg van Oekraïne naar de EU en de wederopbouw
- Kushner: Rusland zou instemmen met deelname aan een multilateraal onderhandelingsformaat met Europese landen
- Zelenskyj: hij weet niet of de VS en Oekraïne hetzelfde verstaan onder Artikel 5-achtige garanties en heeft geen antwoord over Amerikaanse troepen in Oekraïne
Waarom dit belangrijk is
Het voorgestelde kader bepaalt of de Verenigde Staten en hun partners automatisch of op een andere bindende manier reageren op een nieuwe Russische aanval op Oekraïne. Trumps bereidheid om dit te overwegen opent de deur naar concrete garanties, maar er is nog geen enkele finale overeenkomst aangekondigd. Elke Amerikaanse garantie zou door het Congres moeten en deel uitmaken van een bredere veiligheidsarchitectuur. Het verschil in begrip tussen Oekraïne en Washington kan de onderhandelingen en de uitvoering compliceren. De deelname van Rusland aan een multilateraal formaat met Europese landen zou het diplomatieke kader voor onderhandelingen over het beëindigen van de oorlog kunnen veranderen.
Wat er is gebeurd
Tijdens een briefing in Berlijn na de vergadering van de Coalitie van de Willing op 19 november 2026 zei Jared Kushner dat de Verenigde Staten Rusland hebben overtuigd om het concept van veiligheidsgaranties voor Oekraïne te accepteren, gebaseerd op mechanismes die lijken op Artikel 5 van het NAVO-Verdrag. Volgens hem is dit een belangrijke doorbraak, ook al erkende hij dat er in Rusjiang aanzienlijke scepsis en wantrouwen tegen dit concept bestaat. Kushner voegde toe dat president Trump openstaat voor het verstrekken van veiligheidsgaranties naar het model van Artikel 5, mits die aansluiten bij de Amerikaanse belangen en onderdeel zijn van een breder pakket veiligheidsmaatregelen. Trump droeg Kushner en Steve Witkoff op voorstellen uit te werken die via het Congres moeten en aansluiten bij de principes en waarden van de president. Elke Amerikaanse overeenkomst moet volgens Kushner in nauw overleg met Oekraïne en Europese partners tot stand komen, in plaats van eenzijdig aan hen te worden opgelegd. Hij benadrukte dat de toekomstige veiligheidsafspraken niet alleen op vertrouwen of goede bedoelingen mogen steunen, maar op stimuli, onderlinge belangen, controle op de uitvoering, sterke afschrikking en serieuze gevolgen bij schending, samen met de afspraken van de Coalitie van de Willing, collectieve verdediging en communicatiekanalen. Verder meldde Kushner dat de VS aanzienlijke vooruitgang boekten in de bespreking van veiligheidsgaranties, de toekomstige weg van Oekraïne naar de EU en het wederopbouwplan, en dat Rusland instemde met deelname aan een multilateraal onderhandelingsformaat met Europese landen. Hij noemde het NAVO de centrale steunpilaar van elke door de VS nagestreefde regeling, en hield erop dat de dialoog tussen Europa en Rusland hersteld moet worden.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
De Oekraïense berichtgeving stelt de Amerikaanse belofte van een Artikel 5-achtig kader tegenover de zorg van Zelenskyj dat de voorgestelde garanties niet duidelijk zijn omschreven. De verslaglegging benadrukt de mogelijke aanwezigheid van buitenlandse troepen en bases in Oekraïne, het negatieve antwoord van Washington over Amerikaanse militaire aanwezigheid, en de noodzaak van heldere reacties van partners bij hernieuwde agressie. Ook wordt benadrukt dat Zelenskyj lidmaatschap van de NAVO beschouwt als de sterkste veiligheidsgarantie, dat lidmaatschap van de EU volgens hem eveneens een veiligheidsgarantie is, en dat elk mechanisme begrijpelijk moet zijn voor de Oekraïense maatschappij, het bedrijfsleven en potentiële investeerders.
Waar de berichtgeving verschilt
Kushner omschreef de zwaarte van de Russische acceptatie van het Artikel 5-achtige concept als een grote doorbraak, maar de aangeleverde feiten geven expliciet aan dat dit zijn eigen bewering is en geen afzonderlijk bevestigde Russische positie; hij erkende tegelijk de aanzienlijke Russische scepsis en wantrouwen. Daartegenover stelde Zelenskyj de vraag of Oekraïne, de Verenigde Staten en de NAVO-bondgenoten hetzelfde verstaan onder wat Artikel 5-achtige garanties inhouden.
Achtergrond
Artikel 5 van het NAVO-Verdrag behandelt een gewapende aanval op een of meer bondgenoten als een aanval op alle bondgenoten, terwijl elke staat zelfstandig bepaalt welke hulp zij verleent. De VS en Oekraïne hielden in september 2025 in Kyiv gesprekken die volgens Kushner in een impasse eindigden, waarna de onderhandelingen werden hervat via de terugkeer naar een trilateraal format met Europese deelname. Kushner en Steve Witkoff ontmoetten president Volodymyr Zelenskyj en Europese nationale veiligheidsadviseurs op 12 november in Dublin, waarna ze op 19 november in Berlijn de Coalitie van de Willing toespraken. De bijeenkomst in Berlijn bracht bijna 40 delegaties samen, waarvan de meeste werden vertegenwoordigd door staatshoofden of regeringsleiders.