Rusland gebruikt luchthaven Malé als doorvoerpunt voor gesanctioneerde goederen
Een onderzoek van The Wall Street Journal, aangehaald door Oekraïense media, stelt dat Rusland de internationale luchthaven van Malé op de Malediven gebruikt als doorvoerpunt om Westerse sancties te omzeilen. Dagelijks landt een Aeroflot-vlucht waarop goederen uit de VS, Europa en China, waaronder dual-use componenten, worden hergeladen voor transport naar Moskou.
Hoofdpunten
- Luchthaven Malé fungeert als doorvoerpunt; elke ochtend landt er een Aeroflot-vlucht uit Moskou.
- Lokale tussenpersonen verwerken de douane voor goederen uit de VS, Europa en China; in Malé wordt een nieuwe luchtvrachtbrief opgesteld die de oorspronkelijke verkoper kan verzwijgen.
- Onder de doorgelaten dual-use goederen bevinden zich microchips, optische instrumenten en hogesterkte-bevestigingsmiddelen voor de lucht- en ruimtevaart.
- Een deel van de lading gaat naar gesanctioneerde entiteiten, waaronder de Russische luchtvaartmaatschappij S7 Airlines en haar onderhoudsdochterondernemingen.
- Officiële Maledivische douanestatistieken tonen vrijwel geen export naar Rusland tussen 2022 en 2025; volgens Import Genius-gegevens registreerde Rusland in 2022 meer dan 630 miljoen dollar aan import uit de Malediven.
- In 2024 boekte Maldives Airports Company een recordwinst en rapporteerde in juli een recorddagvolume van 126 ton vracht.
- De Maledivische overheid en Maldives Airports Company weigerden commentaar op de vermeende route.
Waarom dit belangrijk is
Het onderzoek onthult een concrete route waarlangs Rusland Westerse exportbeperkingen omzeilt en dual-use componenten — bruikbaar in raketgeleiding, optische systemen en lucht- en ruimtevaart — binnenkrijgt. Een deel van die lading belandt bij gesanctioneerde bedrijven als S7 Airlines. De route levert de Maledivische luchthavenexploitant forse inkomsten op, en de sterke tegenstelling tussen Maledivische en Russische handelscijfers laat zien hoe lastig het is sanctieontwijking in kaart te brengen. Westerse regeringen zouden de druk op de Malediven opvoeren.
Wat er is gebeurd
The Wall Street Journal publiceerde een onderzoek, gebaseerd op luchtvrachtbrieven, vrachtmanifesten, e-mails tussen logistieke bedrijven en gesprekken met Westerse functionarissen, waaruit blijkt dat de internationale luchthaven van Malé op de Malediven wordt gebruikt als knooppunt in een sanctieontwijkingsroute voor Rusland. Elke ochtend landt een commerciële Aeroflot-vlucht uit Moskou. Lokale tussenpersonen die samenwerken met aan Rusland gelinkte logistieke bedrijven begeleiden de douaneafhandeling voor goederen afkomstig uit de VS, Europa en China. De lading verlaat het luchthaventerrein vaak niet en wordt met een nieuwe luchtvrachtbrief, waarin de oorspronkelijke verkoper kan ontbreken en een andere importeur in Rusland wordt genoemd, opnieuw ingeladen voor de vlucht naar Moskou. Tot de doorgelaten goederen behoren dual-use componenten zoals microchips, optische instrumenten en hogesterkte-bevestigingsmiddelen voor de lucht- en ruimtevaart. Een deel van de lading gaat naar gesanctioneerde entiteiten, waaronder S7 Airlines en haar onderhoudsdochters. In mei 2024 zou het Duitse Kraemer Mining voor circa 9.000 euro apparatuur aan een Kirgizisch bedrijf hebben verkocht; de zending ging van Duitsland naar Malé en werd op een Aeroflot-vlucht naar Moskou herladen, met een Russische importeur in Krasnoyarsk als geadresseerde. De Maledivische overheid en Maldives Airports Company weigerden commentaar.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
De Oekraïense media die het onderzoek aanhalen, presenteren de Malediven-route als een concrete aanwijzing dat Rusland erin slaagt Westerse sancties te omzeilen. Zij benadrukken het militaire karakter van de doorgelaten goederen — microchips voor raketsystemen, optische apparatuur voor het volgen van troepen of satellieten, en bevestigingsmiddelen voor straaljagers en langeafstandsraketten — en wijzen op leveringen aan gesanctioneerde entiteiten als S7 Airlines. De schaal van de vermoedelijke ontwijking, honderden miljoenen dollars aan Russische import via de Malediven, en de recordwinst van de Maledivische luchthavenexploitant worden naar voren geschoven als bewijs dat de Malediven economisch profiteren van sanctieontwijking.
Waar de berichtgeving verschilt
Volgens de Maledivische douanestatistieken was er tussen 2022 en 2025 nauwelijks export naar Rusland — The Wall Street Journal noemt voorbeelden als circa 2.300 dollar aan tonijn en 25 dollar aan folders. Russische importdata, samengesteld door het Amerikaanse onderzoeksbureau Import Genius, tonen echter een stijging van minder dan 7 miljoen dollar in 2021 naar meer dan 630 miljoen dollar in 2022, en circa 160 miljoen dollar in 2024. Import Genius-onderzoeker William George stelt dat de cijfers vanaf 2024 mogelijk een onderschatting zijn, omdat Rusland de handelsdata deels zou zijn gaan censureren en begin 2025 de toegang ertoe blokkeerde.
Achtergrond
De Maledivische douane registreert tussen 2022 en 2025 verwaarloosbare directe export naar Rusland. Volgens Import Genius-gegevens steeg de Russische import uit de Malediven van minder dan 7 miljoen dollar in 2021 naar meer dan 630 miljoen dollar in 2022, en bedroeg die in 2024 circa 160 miljoen dollar. Russische autoriteiten zouden in 2024 zijn begonnen met het censureren van handelsdata en de toegang begin 2025 volledig hebben geblokkeerd. Russische toeristen vormen de op een na grootste groep bezoekers van de Malediven, na Chinezen. De Maledivische overheid en Maldives Airports Company weigerden commentaar op de vermeende route.