Diia opent vier nieuwe claimcategorieën in internationaal Register van schade voor Oekraïne
Het Oekraïense Diia-portaal heeft vier nieuwe categorieën geopend in het internationale Register van schade voor Oekraïne (RD4U). Daarmee kunnen slachtoffers van de oorlog onder meer verlies van toegang tot gezondheidszorg en onderwijs, andere schendingen van internationaal recht en overige economische verliezen formeel documenteren. Aanvragen worden via Diia automatisch doorgestuurd naar het register in Den Haag.
Hoofdpunten
- Diia-portaal lanceerde vier nieuwe aanvraagcategorieën (A4.1, A4.2, A2.10, A3.7) in het internationale Register van schade voor Oekraïne (RD4U).
- Categorie A4.1 dekt verlies van toegang tot medische zorg door verwoeste ziekenhuizen, gebrek aan personeel of onbereikbaarheid van zorginstellingen.
- Categorie A4.2 dekt verlies van toegang tot onderwijs door schade aan onderwijsinstellingen, bezetting, levensgevaar of onmogelijkheid om online te studeren.
- Categorie A2.10 dekt overige schendingen van internationaal recht, zoals beperkte toegang tot humanitaire hulp, water, verwarming of elektriciteit, gedwongen Russisch staatsburgerschap en het gebruik van burgers als menselijk schild.
- Categorie A3.7 dekt overige economische verliezen, zoals verlies van materiële steun door overlijden of verdwijning van een dierbare, behandel- of begrafeniskosten en verlies van waardevolle roerende goederen of eenmanszaakbezit.
- Aanvragen worden ingediend via Diia en automatisch doorgestuurd naar RD4U.
- Ombudsman Loebinets meldde dat de vier nieuwe categorieën voor oorlogsslachtoffers zijn geopend.
Waarom dit belangrijk is
De uitbreiding vergroot het aantal typen oorlogsschade dat Oekraïners via één centraal portaal kunnen registreren. Vooral verlies van toegang tot medische zorg en onderwijs — tot nu toe moeilijk te kwantificeren — komen nu in een formele internationale procedure terecht. Ook gedwongen Russisch staatsburgerschap en het gebruik van burgers als menselijk schild worden nu expliciet als schending van internationaal recht geregistreerd. Het bredere aanbod aan categorieën versterkt het bewijsmateriaal waarop een toekomstig compensatiemechanisme, in de eindfase gefinancierd door Rusland, moet steunen.
Wat er is gebeurd
Het Oekraïense staatsportaal Diia heeft vier nieuwe categorieën geopend in het internationale Register van schade voor Oekraïne (RD4U). Gebruikers loggen in op Diia, kiezen de categorie Reparaties: internationaal Register van schade, selecteren de juiste subcategorie, vullen het formulier in, voegen bewijsstukken toe, ondertekenen en versturen; de aanvraag gaat automatisch naar RD4U. De vier nieuwe categorieën zijn: A4.1 verlies van toegang tot medische zorg; A4.2 verlies van toegang tot onderwijs; A2.10 overige schendingen van internationaal recht (zoals gedwongen Russisch staatsburgerschap en burgers als menselijk schild); en A3.7 overige economische verliezen. Ombudsman Loebinets bevestigde dat de vier nieuwe categorieën voor oorlogsslachtoffers zijn geopend.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
Alle geraadpleegde bronnen zijn Oekraïens en in het Oekraïens gepubliceerd. Zij plaatsen de lancering als een uitbreiding van de dienstverlening aan slachtoffers van de Russische agressie. De berichtgeving benadrukt de rol van Diia en de betrokken binnenlandse instellingen — het ministerie van Digitale Transformatie, het ministerie van Justitie en het kantoor van de Ombudsman — en spitst zich toe op de praktische gebruikerservaring: welke categorieën open zijn gegaan en hoe men via Diia een aanvraag indient. De schade wordt expliciet toegeschreven aan de Russische agressie en het register wordt gepresenteerd als de basis voor een toekomstig compensatiemechanisme dat in de eindfase door Rusland betaald moet worden.
Waar de berichtgeving verschilt
Volgens sommige Oekraïense bronnen begon RD4U in 2023 onder auspiciën van de Raad van Europa; volgens andere begon de feitelijke operatie in april 2024. Ook lopen de cijfers over het totale aantal aanvragen uiteen: de ene groep bronnen komt uit op bijna 150.000 aanvragen eind april 2026, een andere op bijna 180.000 medio augustus (zonder vermeld jaar).
Achtergrond
Het Register van schade voor Oekraïne (RD4U) is opgericht door Oekraïne, de EU en 43 andere landen, met hoofdkantoor in Den Haag. De oprichtingsovereenkomst werd op 17 mei 2023 ondertekend door meer dan veertig lidstaten van de Raad van Europa plus de Verenigde Staten, Japan en Canada. RD4U verzamelt, bewaart en systematiseert aanvragen over schade door Russische agressie, maar keert zelf geen vergoedingen uit. Eind april 2026 had RD4U bijna 150.000 aanvragen ontvangen in 21 open categorieën, met circa 200 nieuwe aanvragen per dag; het totale aantal aanvragen wordt geraamd op 6 tot 8 miljoen. Een Compensatiecommissie, ingesteld met steun van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa en geratificeerd door de Verkhovna Rada, moet claims beoordelen en de werkelijke schade vaststellen; in een derde fase van het mechanisme moet Rusland de vergoeding betalen. Oekraïne heeft sinds 2022 een eigen nationaal Register van beschadigde en vernietigde eigendommen, dat voor bepaalde categorieën data aan RD4U levert. De Diia-dienst voor het register wordt uitgevoerd door het Oekraïense ministerie van Digitale Transformatie en het ministerie van Justitie, met ontwikkelingssteun van het Zwitsers-Oekraïense EGAP-programma.