Marchenko waarschuut in Brussel voor 32,6 miljard dollar ongedekt tekort op Oekraïense begroting 2027
De Oekraïense minister van Financiën Serhiy Marchenko heeft in Brussel gewaarschuwd dat Oekraïne voor de staatsbegroting van 2027 een ongedekte financieringsbehoefte heeft van 32,6 miljard dollar op een totale behoefte van 52,6 miljard dollar. Slechts circa 20 miljard dollar is tot nu toe gedekt door vaste toezeggingen van partners. Marchenko riep de EU op een manier te vinden om bevroren Russische tegoeden te gebruiken en uitte zorgen over afnemende Europese aandacht voor Oekraïne.
Hoofdpunten
- Marchenko verklaarde dat Oekraïne voor 2027 een totale financieringsbehoefte heeft van 52,6 miljard dollar, waarvan slechts circa 20 miljard dollar gedekt is door vaste toezeggingen van partners.
- Het ongedekte deel van de begroting alleen al bedraagt volgens Marchenko 32,6 miljard dollar; daarnaast is er een extra militairenrijging van circa 45 miljard dollar die niet volledig in de begroting is opgenomen.
- Voor het eerstvolgende sinds 2022 zullen de belasting- en douanediensten hun inkomstenstroom niet halen; het tekort voor september alleen wordt geraamd op circa 400 miljoen euro, mogelijk oplopend tot enkele miljarden euro tegen het einde van het jaar.
- Marchenko schreef de inkomstendaling toe aan de verwoesting van bedrijven en sleutelsectoren door Russische aanvallen: in Oekraïne is nog slechts één metallurgisch bedrijf operationeel, en door de blokkade van de Zwarte Zee kan nog maar circa 40% van de graanproductie worden uitgevoerd.
- Marchenko riep de EU op bevroren Russische tegoeden effectiever te benutten om extra inkomsten te genereren voor de begroting en militaire behoeften, en noemde het besluit voor een EU-lening van 90 miljard euro welkom maar onvoldoende.
- EU-Hoge Vertegenwoordiger Kaja Kallas stelde dat veel lidstaten het idee steunen om EU-leningsmiddelen die voor 2027 gepland staan naar voren te halen om het begrotingstekort snel te dekken.
- Commissiewoordvoerder Guillaume Mercier bevestigde dat Marchenko in Brussel is in de context van de Donor Platform for Ukraine-bijeenkomst; onder het EU-programma voor macrofinanciële bijstand van 45 miljard euro is inmiddels bijna 15 miljard euro uitgekeerd.
Waarom dit belangrijk is
Oekraïne nadert 2027 met een begrotingstekort van tientallen miljarden dollars en slechts gedeeltelijke, vaste toezeggingen van internationale partners. Marchenko koppelt de groeiende inkomstendaling rechtstreeks aan Russische aanvallen op de industrie, de blokkade van de Zwarte Zee voor graan en de vrijwel volledige stilstand van de metallurgie. Door in Brussel openlijk te pleiten voor het gebruik van bevroren Russische tegoeden of het naar voren halen van voor 2027 geplande EU-leningen, geeft Oekraïne een mogelijke verschuiving in zijn financieringsstrategie aan. De openlijke erkenning van het probleem door EU-functionarissen als Kallas en Kos laat zien dat de kwestie nu op de EU-agenda staat. Een extra militairenrijging van circa 45 miljard dollar valt bovendien buiten het formele begrotingskader, wat betekent dat defensiefinanciering een onopgeloste laag boven op het civiele tekort vormt.
Wat er is gebeurd
De Oekraïense minister van Financiën Serhiy Marchenko heeft op 28 september in Brussel, op een bijeenkomst van analysekenaarschap EPC en voorafgaand aan een vergadering van het Donor Platform for Ukraine, de financieringsignalenomen voor de Oekraïense staatsbegroting voor 2027 uiteengezet. Volgens hem bedragen de totale behoeften 52,6 miljard dollar, waarvan slechts circa 20 miljard dollar gedekt is door vaste toezeggingen van partners, waaronder de EU, Japan, het IMF en de Wereldbank. Het ongedeelde deel alleen al voor de begroting is 32,6 miljard dollar; daarnaast is er een extra militairenrijging van circa 45 miljard dollar die niet volledig in de begroting is opgenomen. Marchenko stelde dat voor het eerst sinds 2022 de belasting- en douane-inkomsten hun plan niet zullen halen — het tekort in september alleen wordt geraamd op circa 400 miljoen euro en kan oplopen tot enkele miljarden euro tegen het einde van het jaar — en schreef dit toe aan Russische aanvallen op bedrijven en sectoren. In Oekraïne is nog slechts één metallurgisch bedrijf operationeel, en door de Zwarte-Zeeblokkade kan nog maar circa 40% van de graanproductie worden uitgevoerd. Marchenko riep de EU op bevroren Russische tegoeden effectiever te gebruiken voor extra inkomsten, prees het EU-besluit voor een lening van 90 miljard euro maar noemde die onvoldoende, en uitte zorgen over een afnemende Europese aandacht voor Oekraïne. EU-commissiewoordvoerder Guillaume Mercier bevestigde Marchenko's aanwezigheid in Brussel in de context van de Donor Platform-bijeenkomst, en EU-Hoge Vertegenwoordiger Kaja Kallas stelde dat veel lidstaten steunen om EU-leningsmiddelen die voor 2027 gepland staan naar voren te halen.
Achtergrond
Het EU-programma voor macrofinanciële bijstand van 45 miljard euro heeft inmiddels bijna 15 miljard euro uitgekeerd, met als doel het volledige voor 2026 toegewezen bedrag nog dit jaar te disburse. Daarnaast is onder het Ukraine Facility-mechanisme al 2,8 miljard euro overgemaakt en is er nog eens 2,9 miljard euro gepland. Circa 20 miljard euro aan EU-begrotingssteun blijft echter geblokkeerd in afwachting van hervormingen — een punt dat door zowel Commissievoorzitter von der Leyen als IMF-directeur Kristalina Georgieva naar voren is gebracht. Een eerder EU-besluit uit 2025 voorzag in een lening van 90 miljard euro aan Oekraïne, die Marchenko welkom maar onvoldoende noemt. Het Wereldbank-programma SPUR-2 moet naar verwachting tot 6 miljard dollar mobiliseren. Ondanks de eerste inkomstendaling sinds 2022 groeiden de belasting- en douane-inkomsten over de eerste acht maanden van het jaar met 14,5% tot 34,1 miljard dollar.