Frankrijk sluit zich bij Slowakije aan en wil Usmanov van EU-sanctielijst af
De EU-ambassadeurs zijn er vrijdag niet in gekomen de persoonlijke sancties tegen Russische personen en organisaties te verlengen. Slowakije blokkeerde de verlenging en eist de schrapping van Aliser Oesmanov en Michail Fridman; Frankrijk steunt nu de eis om Oesmanov te schrappen. De sancties verlopen op 15 september en voor verlenging is unanimiteit nodig; op maandag 14 september wordt de kwestie opnieuw besproken.
Hoofdpunten
- EU-ambassadeurs bereikten vrijdag geen akkoord over verlenging van de persoonlijke sancties tegen Russische personen en organisaties in verband met de invasie van Oekraïne.
- Slowakije blokkeerde de verlenging en eist de schrapping van Aliser Oesmanov en Michail Fridman; Frankrijk steunt alleen de eis om Oesmanov te schrappen.
- De huidige persoonlijke EU-sancties tegen personen en organisaties die gelieerd zijn aan het Russische regime en de militaire-industrie vervallen op 15 september.
- Voor verlenging is unanieme instemming van alle EU-lidstaten vereist.
- Volgens diplomaten die door Euronews werden geraadpleegd, veroorzaakte de Franse positie grote ontevredenheid bij andere EU-lidstaten; een diplomaat noemde mogelijke economische belangen als reden.
- Slowakije verzet zich tegen de overstap naar een verlengingscyclus van twaalf maanden en houdt vast aan de huidige cyclus van zes maanden.
- Ambassadeurs van de EU-landen bespreken de kwestie opnieuw op maandag 14 september, een dag voor het aflopen van de sancties.
Waarom dit belangrijk is
Het sanctiepakket tegen Russische personen en organisaties in verband met de oorlog in Oekraïne vervalt op 15 september. Voor verlenging is unanimiteit vereist, maar Frankrijk en Slowakije botsen met de overige lidstaten over de schrapping van Oesmanov (en in het geval van Slowakije ook Fridman). Als er geen compromis wordt bereikt, loopt het hele sanctieregime het risico te vervallen — wat de druk op het Kremlin aanzienlijk zou verzwakken op een moment dat de EU juist heeft beloofd de sancties aan te scherpen.
Wat er is gebeurd
Op de vrijdagbijeenkomst bereikten de EU-ambassadeurs opnieuw geen overeenstemming over de verlenging van de persoonlijke sancties tegen Russische personen en organisaties die gelieerd zijn aan het regime of de militaire-industrie. Slowakije blokkeerde de verlenging en herhaalde zijn eerdere eis om zowel Aliser Oesmanov als Michail Fridman van de lijst te schrappen. Frankrijk sloot zich daarbij aan, maar alleen voor Oesmanov. Volgens vier diplomaten die door Euronews werden geraadpleegd, wekt de Franse positie grote ontevredenheid bij andere lidstaten; een diplomaat noemde economische belangen als mogelijke verklaring. Een vertegenwoordiger van de Franse Permanente Vertegenwoordiging bij de EU bevestigde tegenover Euronews dat Parijs de verlenging van het sanctieregime steunt, maar wilde niet ingaan op individuele namen. Een bron op het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken vertelde aan Ukrinform dat Frankrijk een "specifiek nationaal veiligheidsbelang" heeft en positief wil reageren op internationale partners die de kwestie-Oesmanov aankaarten; het ministerie benadrukte tegelijkertijd dat Frankrijk een van de meest actieve landen blijft in het opvoeren van de druk op Rusland en de steun aan Oekraïne. Parijs presenteert de mogelijke schrapping van Oesmanov als een politiek compromis om Slowakije alsnog akkoord te laten gaan met de verlenging. Op maandag 14 september, een dag voor het aflopen van het sanctieregime, komen de ambassadeurs opnieuw bijeen. Een tweede twistpunt is de overgang van een verlengingscyclus van zes naar twaalf maanden, waartegen Slowakije zich verzet.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
De drie aangeleverde artikelen komen allemaal van Oekraïense media en benaderen het verhaal vanuit het perspectief van Oekraïne als direct getroffen partij. De berichtgeving legt de nadruk op het risico dat het hele sanctiepakket tegen Russische personen niet wordt verlengd door de eisen van Frankrijk en Slowakije, en op de ontevredenheid bij andere EU-lidstaten over de Franse koerswijziging. Ook de suggestie van een Europese diplomaat dat economische belangen een rol kunnen spelen, krijgt in deze brellen aandacht, naast de officiële Franse lezing dat het om een politiek compromis gaat.
Waar de berichtgeving verschilt
De bronnen zijn het niet eens over wat er precies op maandag 14 september gebeurt: een deel van de feiten stelt dat de ambassadeurs dan een besluit nemen over het lot van de sancties, terwijl een ander deel schrijft dat ze de kwestie op die dag alleen bespreken voorafgaand aan de deadline van 15 september. Daarnaast verschillen de bronnen over de officiële reden voor de Franse positie: terwijl Parijs zelf spreekt van een politiek compromis om Slowakije mee te krijgen en wijst op een "specifiek nationaal veiligheidsbelang", noemt een Europese diplomaat in Euronews mogelijke economische belangen als verklaring.
Achtergrond
De EU-verlenging van persoonlijke sancties tegen personen en organisaties die gelieerd zijn aan het Russische regime vereist unanieme instemming van alle lidstaten en werd tot nu toe elke zes maanden verlengd; er wordt gesproken over een overgang naar een cyclus van twaalf maanden, waartegen Slowakije zich verzet. Tijdens de vorige verlengingsronde op 14 maart eiste Slowakije al de schrapping van Oesmanov en Fridman, maar ging uiteindelijk akkoord met een compromis. Oesmanov staat sinds het begin van de grootschalige invasie van Oekraïne in 2022 op de EU-sanctielijst; de EU beschouwt hem als iemand die dicht bij de Russische autoriteiten staat. Zijn fortuin is opgebouwd in de metallurgie, mijnbouw, telecommunicatie en technologie, onder meer via de USM-investeringsgroep en het ertsbedrijf Metalloinvest. Volgens de Bloomberg Billionaires Index bedraagt zijn vermogen ongeveer 13 miljard dollar. Zijn juridische procedures tegen de EU-sancties zijn niet succesvol geweest, al heeft hij in Europese rechtbanken wel zaken gewonnen tegen media die hem aan Vladimir Poetin linkten.