EU-ambassadeurs falen opnieuw over verlenging Rusland-sancties; compromis over Usmanov op tafel
EU-ambassadeurs zijn het op 18 september opnieuw niet eens geworden over de verlenging van de sancties tegen Rusland. Frankrijk en Slowakije blokkeren een verlenging met twaalf maanden en eisen dat de Russisch-Oezbeekse oligarch Alisjer Oesmanov van de lijst wordt gehaald. Het Ierse voorzitterschap en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) stellen een compromis voor dat Oesmanov op de lijst houdt, maar zijn tegoeden en het EU-inreisverbod opheft. De sancties, die bijna 3.000 personen en entiteiten bestrijken, verlopen op 22 september; de volgende vergadering van Coreper is gepland op 21 september.
Hoofdpunten
- Frankrijk en Slowakije blokkeerden een verlenging van 12 maanden en eisten verwijdering van Alisjer Oesmanov van de sanctielijst.
- De eis van Frankrijk hangt samen met een voorgestelde deal met Azerbeidzjan over de vrijlating van Franse gevangenen.
- Op 14 september werden de sancties met spoed met slechts één week verlengd; ze verlopen op 22 september om middernacht.
- Het compromis van het Ierse voorzitterschap en de EDEO houdt Oesmanov op de lijst, maar heft de bevriezing van tegoeden en het EU-inreisverbod op.
- Duitsland en Italië toonden zich mogelijk bereid het verzoek van Frankrijk te steunen; andere lidstaten blijven sceptisch of tegen.
- Een EU-diplomaat waarschuwde dat verzwakking van de sancties een juridisch precedent zou scheppen voor andere oligarchen.
- De sanctieregeling bestrijkt bijna 3.000 personen en entiteiten, waaronder Vladimir Poetin en Sergei Lavrov.
Waarom dit belangrijk is
De patstelling brengt de persoonlijke sanctieregeling van de EU, die bijna 3.000 personen en entiteiten bestrijkt, in gevaar. Die regeling vervalt op 22 september als er geen akkoord komt. Frankrijk koppelt zijn medewerking aan de vrijlating van Franse gevangenen in Azerbeidzjan, wat illustreert hoe EU-sancties als hefboom voor nationale buitenlandpolitieke doelen kunnen worden gebruikt. Verschillende lidstaten waarschuwen dat een toegeving aan Frankrijk een juridisch precedent zou scheppen waarmee andere gesanctioneerde oligarchen EU-maatregelen in de rechtbank kunnen aanvechten. Het herhaalde verzet van Slowakje tegen de lijst maakt bovendien de interne verdeeldheid over het sanctieregime zichtbaar.
Wat er is gebeurd
Op 18 september kwamen de EU-ambassadeurs in het Comité van Permanente Vertegenwoordigers (Coreper) opnieuw bijeen, maar slaagden er niet in een akkoord te bereiken over de verlenging van de EU-sancties tegen Rusland wegens schending van de territoriale integriteit van Oekraïne. Frankrijk en Slowakje blokkeerden een verlenging met twaalf maanden en eisten dat de Russisch-Oezbeekse miljardair Alisjer Oesmanov van de lijst werd geschrapt. Door de impasse werden de sancties op 14 september met spoed met zeven dagen verlengd; ze verlopen op 22 september om middernacht.
Het Ierse voorzitterschap van de EU-Raad en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) deden een compromisvoorstel dat Oesmanov op de lijst zou houden, maar de bevriezing van zijn tegoeden en het EU-inreisverbod zou opheffen. Het voorstel werd gemeld door de Financial Times. Duitsland en Italië gaven aan mogelijk met het verzoek van Frankrijk in te stemmen, terwijl veel andere lidstaten sceptisch bleven over het gebruik van EU-sancties voor nationale belangen. Een derde groep lidstaten blijft resoluut tegen elke stap die het sanctieregime zou verzwakken en een gevaarlijk precedent zou scheppen.
Een niet bij naam genoemde EU-diplomaat waarschuwde dat het versoepelen van sancties een juridisch precedent zou scheppen dat andere oligarchen in de rechtbank kunnen gebruiken, en zei geen mogelijkheid te zien om alle partijen tevreden te stellen. De volgende Coreper-vergadering is gepland op maandag 21 september.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
Alle zes geraadpleegde Oekraïense media berichten over dezelfde patstelling rond de EU-sancties. De berichtgeving benadrukt het risico dat de sancties aflopen en plaatst de eisen van Frankrijk en Slowakje als obstakels voor het behoud van druk op Rusland. De krantenkoppen leggen de nadruk op het mislukken van een akkoord en de zoektocht naar een compromis, waarmee de diplomatieke inzet voor Oekraïne wordt onderstreept.
Waar de berichtgeving verschilt
De bronnen zijn het oneens over de exacte datum van de volgende vergadering van EU-ambassadeurs om de impasse te doorbreken. Sommige berichten noemen 18 september, andere vrijdag, terwijl de meest recente uitkomst van Coreper de volgende bijeenkomst op maandag 21 september plaatst.
Achtergrond
Alisjer Oesmanov staat sinds het begin van de grootschalige Russische invasie van Oekraïne in 2022 onder EU-sancties en wordt beschreven als iemand met langdurige zakelijke belangen in Rusland en banden met Vladimir Poetin. De vorige verlenging van de persoonlijke sancties vond plaats op 14 maart, waarbij Slowakje tot het laatste moment aandrong op verwijdering van Michail Fridman en Oesmanov.
Op 16 september verklaarde Eurocommissievoorzitter Ursula von der Leyen in het Europees Parlement dat de sancties tegen Rusland moeten worden voortgezet. Het Ierse voorzitterschap van de EU-Raad en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) bemiddelden het compromisvoorstel dat door de Financial Times werd gemeld.