Litouwen bevriest tegoeden van Russische oligarchen Fridman en Oesmanov
Litouwen heeft de tegoeden bevroren van de Russische oligarchen Michail Fridman en Aliser Oesmanov nadat beide op 22 september van de EU-sanctielijst waren geschrapt. Minister van Buitenlandse Zaken Kęstutis Budrys maakte de nationale maatregel op 14 oktober bekend op X en noemde de schrapping uit de EU-lijst het verkeerde signaal.
Hoofdpunten
- Litouwen bevroor de tegoeden van Michail Fridman en Aliser Oesmanov via een nationale sanctieregeling.
- Minister van Buitenlandse Zaken Kęstutis Budrys (Litouwen) maakte de maatregel op 14 oktober bekend op X.
- Budrys noemde de verwijdering van de twee oligarchen van de EU-sanctielijst het verkeerde signaal en pleitte voor versterking van de sanctiedruk.
- Eerder, op 22 september, verlengde de EU de sancties tegen circa 3.000 personen en entiteiten met 36 maanden tot 22 september 2029, maar schrapte tegelijk Fridman en Oesmanov.
- Slowakije en Frankrijk lobbyden voor de schrapping van Oesmanov; Luxemburg drong aan op schrapping van Fridman, die in arbitrage 16 miljard dollar van Luxemburg eist.
- Estland en Litouwen legden al eigen nationale sancties op; ook Letland kondigde nationale beperkingen aan.
- De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andriy Sybiha noemde de versoepeling onaanvaardbaar; Oekraïne stelde Vladimir Lisin en Vladimir Potanin als vervangers op de lijst voor.
Waarom dit belangrijk is
De Litouwse maatregel toont dat lidstaten unilateraal sancties in stand willen houden wanneer de EU een stap terug zet, en legt de interne verdeeldheid bloot tussen landen als Slowakije, Frankrijk en Luxemburg die pleitten voor schrapping, en Litouwen, Letland en Estland die via nationale maatregelen compenseren. De zaak raakt Oekraïne direct, omdat Oekraïense functionarissen de versoepeling publiekelijk onaanvaardbaar noemden.
Wat er is gebeurd
Op 14 oktober maakte de Litouwse minister van Buitenlandse Zaken Kęstutis Budrys op X bekend dat Litouwen de tegoeden bevriest van de Russische oligarchen Michail Fridman en Aliser Oesmanov onder een nationale sanctieregeling. Budrys reageerde daarmee op de schrapping van beide namen van de EU-sanctielijst op 22 september, die gelijktijdig plaatsvond met de verlenging van de EU-individuele sancties tegen circa 3.000 personen en entiteiten tot 22 september 2029. Hij noemde die schrapping het verkeerde signaal en benadrukte dat de sanctiedruk op Rusland versterkt en volgehouden moet worden. Litouwen had eerder al een nationaal inreisverbod voor beide oligarchen ingesteld en paste vanaf 25 september nationale sancties toe, inclusief een inreisverbod van vijf jaar.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
Alle tien aangeleverde bronnen zijn Oekraïens en framen de Litouwse maatregel als direct antwoord op en afwijzing van de EU-beslissing om de twee oligarchen te schrappen. De Oekraïense berichtgeving benadrukt de uitspraken van Budrys over het verkeerde signaal, plaatst de sancties in de context van de Russische agressie tegen Oekraïne, en vermeldt de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andriy Sybiha, die de versoepeling onaanvaardbaar noemde. Het versterken van het sanctieregime via nationale maatregelen wordt zo gepresenteerd als compensatie voor wat Oekraïense media als een verzwakking van het EU-beleid zien.
Waar de berichtgeving verschilt
De bronnen zijn het oneens over de vraag of Frankrijk Oesmanov onder druk van Azerbeidzjan van de lijst liet halen. Verschillende Oekraïense media schrijven dat Frankrijk handelde nadat Azerbeidzjan minstens twee Franse staatsburgers had vastgehouden; Azerbeidzjaanse diplomaten ontkenden die druk, een ontkenning die volgens de berichtgeving door Reuters werd gemeld.
Achtergrond
Op 22 september verlengde de EU-Raad de individuele sancties tegen circa 3.000 personen en entiteiten die verantwoordelijk worden gehouden voor het ondermijnen van de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne met 36 maanden, tot 22 september 2029. Tegelijk werden Fridman en Oesmanov van de lijst geschrapt. Slowakije drong aan op schrapping van Oesmanov; Frankrijk steunde die eis vermoedelijk onder druk van Azerbeidzjan, dat Franse stafsers vasthield — een voorstelling van zaken die Azerbeidzjan weersprak. Luxemburg pleitte voor schrapping van Fridman, die in internationale arbitrage 16 miljard dollar van Luxemburg eist over bevroren tegoeden. EU-individuele sancties vereisen eenparigheid van alle 27 lidstaten en worden elke zes maanden verlengd; gebrek aan overeenstemming leidt automatisch tot verval. Litouwen paste vanaf 25 september nationale sancties toe, Estland volgde met eigen sancties, en Letland kondigde nationale beperkingen aan. Oekraïne stelde voor de geschrapte oligarchen te vervangen door Vladimir Lisin (NLMK) en Vladimir Potanin (Nornickel).