Kallas: EU zet Russische oligarchen Usmanov en Fridman niet snag terug op sanctielijst
EU-buitenlandchef Kaja Kallas heeft op 5 oktober in Brussel verklaard dat de Europese Unie de Russische oligarchen Aliser Oesmanov en Michail Fridman niet op korte termijn terug op de sanctielijst zal plaatsen. De uitspraak valt Oekraïne tegen, dat de herinstelling van de sancties nastreeft.
Hoofdpunten
- Kaja Kallas verklaarde op 5 oktober na de EU-Moldova Associatieraad dat heropname van Oesmanov en Fridman „in de nabije toekomst niet te verwachten" valt.
- De EU werkt volgens Kallas aan circa 1.600 nieuwe toevoegingen aan de sanctielijsten.
- 2.998 sanctievermeldingen blijven drie jaar van kracht door besluiten van twee weken eerder, in plaats van de eerdere verlenging elke zes maanden.
- Oekraïens minister van Buitenlandse Zaken Andri Sybiha zei dat Oekraïne de herinstelling van de sancties tegen Oesmanov en Fridman zal nastreven.
- Litouwen en Estland hebben nationale sancties tegen Oesmanov en Fridman opgelegd.
- Oesmanov en Fridman werden op 22 september van de EU-sanctielijst geschrapt onder druk van Frankrijk en Slowakije.
Waarom dit belangrijk is
De uitspraak van Kallas laat zien dat de EU niet bereid lijkt de recente schrapping van twee grote Russische oligarchen van de sanctielijst terug te draaien, ondanks Oekraïens verzet. De kwestie onderstreept hoe individuele lidstaten via lobbywerk sanctiebesluiten kunnen beïnvloeden — Frankrijk en Slowakije drukten op schrapping van Oesmanov, Luxemburg op die van Fridman. Enkele lidstaten, waaronder Litouwen en Estland, reageren door nationaal alsnog sancties op te leggen.
Wat er is gebeurd
EU-buitenlandchef Kaja Kallas verklaarde op 5 oktober in Brussel, na afloop van de EU-Moldova Associatieraad, dat de Europese Unie niet van plan is de Russische oligarchen Alisher Oesmanov en Michail Fridman op korte termijn terug op de EU-sanctielijst te plaatsen. Geconfronteerd met de wens van Oekraïne om hun sancties te herstellen, antwoordde Kallas: „Ik zie dit niet gebeuren in de nabije toekomst wat betreft deze twee personen." De hoge vertegenwoordigster wees erop dat de EU circa 1.600 nieuwe sanctievermeldingen voorbereidt en dat 2.998 bestaande vermeldingen drie jaar van kracht blijven door besluiten die twee weken eerder zijn genomen, in plaats van de eerdere zesmaandelijkse verlenging. Kallas benadrukte dat lidstaten vrij zijn namen voor te dragen en dat de lidstaten uiteindelijk beslissen. Oekraïens minister van Buitenlandse Zaken Andri Sybiha liet weten dat Oekraïne de herinstelling van de sancties nastreeft. Litouwen en Estland legden ondertussen eigen nationale sancties op tegen beide oligarchen.
Waar de berichtgeving verschilt
Over de reden waarom Frankrijk aandrong op schrapping van Oesmanov van de sanctielijst lopen de berichten uiteen. Volgens sommige media gebeurde dat onder druk van Azerbeidzjan, nadat daar minstens twee Franse staatsburgers waren vastgehouden. Azerbeidzjaanse diplomaten ontkenden dit volgens Reuters. Kort na de schrapping verleende de Azerbeidzjaanse president Ilham Alijev gratie aan een in december 2023 wegens spionage veroordeelde Franse staatsburger.
Achtergrond
Op 22 september verlengden EU-ambassadears individuele sancties voor drie jaar tegen circa 3.000 personen en entiteiten die verantwoordelijk worden geacht voor bedreigingen van Oekraïens territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid; deze lopen nu tot 22 september 2029. Tegelijkertijd werden Oesmanov en Fridman van de lijst geschrapt. De schrapping van Oesmanov werd gelobbyd door Slowakije en Frankrijk; de schrapping van Fridman mede door Luxemburg, tegen wie Fridman naar verluidt een internationale arbitrageprocedure is begonnen over 16 miljard dollar aan bevroren tegoeden. Kort na de schrapping verleende de Azerbeidzjaanse president Ilham Alijev gratie aan een Franse staatsburger die in december 2023 tot een gevangenisstraf was veroordeeld wegens spionage.