Zelensky en Von der Leyen botsten in New York over EU-steun

Zelensky en Von der Leyen botsten in New York over EU-steun aan Oekraïne

Op 22 september kwamen de Oekraïense president Zelensky en EU-commissievoorzitter Von der Leyen bijeen aan de marge van de Algemene Vergadering van de VN in New York. Kyiv drong aan op versnelling van de uitbetaling van een lening van 90 miljard euro, terwijl de Commissie extra begrotingssteun koppelde aan hervormingen in de Verkhovna Rada. Volgens de Commissie is dit jaar nog 37 miljard euro beschikbaar en kan 20 miljard euro aan steun vrijkomen als de afgesproken hervormingen worden doorgevoerd.

Hoofdpunten

De bijeenkomst vond plaats op 22 september aan de marge van de AVVN in New York; volgens Bloomberg was de sfeer gespannen.
De EU herhaalde dat dit jaar nog 37 miljard euro beschikbaar is en dat 20 miljard euro aan begrotingssteun kan vrijkomen bij hervormingen die met de EU zijn afgesproken.
Oekraïne riep op tot versnelling van de uitbetaling van de in februari 2026 vastgestelde lening van maximaal 90 miljard euro.
Commissiewoordvoerder Mercier zei dat hervormingen op het gebied van rechtsstaat en corruptiebestrijding voorwaarde zijn voor die steun.
Oekraïne uitte ongenoegen over de opheffing van EU-sancties tegen de oligarchen Alisheroes Oesmanov en Michail Fridman.
De EU betwistte de Oekraïense berekeningen en stelde voor Canada, Noorwegen en Japan bij de financiering te betrekken.
De teams zouden over 7 tot 10 dagen opnieuw bijeenkomen voor verdere onderhandelingen.

Waarom dit belangrijk is

De resterende EU-steun voor 2026 hangt direct af van Oekraïense hervormingen, waardoor binnenlandse beleidsvoortgang in de Verkhovna Rada nu voorwaarde is voor financiële steun. De ontmoeting onderstreept spanning in de EU-Oekraïnerelaties, zowel over de cijfers van het tekort als over het sanctiebeleid na de opheffing van maatregelen tegen twee Russische oligarchen. Parallel aan deze gesprekken bood Zelensky na een ontmoeting met Trump een energiebestand met Rusland aan, en vroeg hij Trump de Chinese leider Xi Jinping bij de besprekingen te betrekken.

Wat er is gebeurd

Op 22 september ontmoetten de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en EU-commissievoorzitter Ursula von der Leyen elkaar aan de marge van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York. Volgens Bloomberg verliep het gesprek in een gespannen sfeer. Zelensky drong aan op versnelling van de uitbetaling van de in februari 2026 door het Europees Parlement en de EU-Raad vastgestelde lening van maximaal 90 miljard euro, die bedoeld is om Oekraïne tot eind volgend jaar te financieren. Een mogelijkheid die hij noemde was een voorschot uit die lening om het ongeplande begrotingstekort te dekken. Na afloop schreef Von der Leyen op X dat aanvullende defensiesteun nadert en dat aanvullende begrotingssteun volgt naarmate hervormingen in de Verkhovna Rada vorderen, en dat dit jaar nog 37 miljard euro beschikbaar is. Commissiewoordvoerders Mercier en Podesta benadrukten dat hervormingen op het gebied van rechtsstaat en corruptiebestrijding, die de Oekraïense autoriteiten zelf zijn overeengekomen, voorwaarde zijn voor de uitbetaling. De EU betwistte de Oekraïense berekeningen en stelde voor Canada, Noorwegen en Japan bij aanvullende financiering te betrekken. Zelensky zei dat de teams over 7 tot 10 dagen opnieuw bijeenkomen.

Hoe internationale bronnen het beschrijven

Beide aangeleverde bronnen zijn Oekraïens, maar ze geven het EU-standpunt weer dat extra begrotingssteun gekoppeld is aan hervormingsvooruitgang in de Verkhovna Rada, het Oekraïense parlement. Commissiewoordvoerders benadrukken dat de hervormingsgebonden steun, tot 20 miljard euro, en de 37 miljard euro die dit kalenderjaar beschikbaar is, beide afhangen van Oekraïense actie op het gebied van rechtsstaat en corruptiebestrijding. De EU zou volgens deze berichtgeving ook de Oekraïense tekortberekeningen in twijfel trekken en voorstellen Canada, Noorwegen en Japan bij aanvullende financiering te betrekken.

Waar de berichtgeving verschilt

De bronnen verschillen over de omvang van het Oekraïense begrotingstekort: de ene meldt circa 26 miljard euro (30 miljard dollar), terwijl de andere Zelensky citeert die het op 23 miljard dollar stelt.

Achtergrond

In februari 2026 namen het Europees Parlement en de EU-Raad een verordening aan voor een lening van maximaal 90 miljard euro aan Oekraïne, verdeeld over defensie- en defensie-industriebeleid enerzijds en steun voor staatsinstellingen, openbare diensten en economische veerkracht anderzijds. De hervormingsagenda die de EU aan steun koppelt omvat rechtsstaat- en anticorruptiemaatregelen die de Oekraïense autoriteiten zelf zijn overeengekomen en die door de Verkhovna Rada zijn geratifieerd. EU-commissarissen Valdis Dombrovskis en Marta Kos schreven recentelijk aan de voorzitter van de Verkhovna Rada en de Oekraïense premier over het belang van hervormingen. IMF-directeur Kristalina Georgieva benadrukte het belang van hervormingen ook in gesprekken met Oekraïens minister van Financiën Serhiy Martsjenko. In dezelfde context, een week waarin Trump de Chinese leider Xi Jinping in Washington ontvangt, vroeg Zelensky Trump het energiebestand-voorstel aan Rusland over te brengen en China daarbij te betrekken.