Onderzoek: Zuid-Koreaanse havens zijn via gesanctioneerde tankers brandstof naar Rusland blijven leveren
Een onderzoek van The Guardian toont aan dat in juli en augustus meer dan 176.000 ton brandstof, voornamelijk diesel, in Zuid-Koreaanse havens is geladen op zeven tankers — drie daarvan onder Britse en EU-sancties — die samen 14 reizen naar het Russische Verre Oosten maakten. Daarmee werd Zuid-Korea in augustus na India de tweede leverancier van Russische zeevervoerde olieproducten. Oekraïne heeft de bevindingen via diplomatieke kanalen bevestigd, terwijl de Zuid-Koreaanse presidentiële administratie de beschuldigingen heeft afgewezen.
Hoofdpunten
- In juli en augustus is in Zuid-Koreaanse havens ruim 176.000 ton brandstof, voornamelijk diesel, geladen op zeven tankers die 14 reizen naar het Russische Verre Oosten maakten.
- Drie van de zeven tankers vielen onder Britse en EU-sancties; één tanker (Skipperreclassificatie Chongchon) kreeg zijn lading via overslag van schip tot schip in Zuid-Koreaanse wateren.
- De gesanctioneerde tanker Layla voer twee keer van Ulsan naar Vladivostok op 19 juli en 10 augustus, met in totaal 57.000 ton diesel; bij de tweede reis gaf hij Niigata in Japan op als bestemming.
- In augustus voerde Rusland ruim 368.000 ton olieproducten over zee in — meer dan zeven keer de julihoeveelheid en het hoogste maandvolume sinds het begin van de grootschalige invasie; Zuid-Korea leverde daarvan 112.000 ton (≈31%).
- Vlak voor de ladingen, in juli, beloofde de Zuid-Koreaanse president Lee Jae-myung op de NAVO-top in Turkije 100 miljoen dollar voor het herstel van Oekraïne.
- Het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken (woordvoerder Heorhiy Tykhyi) bevestigde dat de Koreaanse zijde in besloten diplomatieke communicatie het gebruik van gesanctioneerde tankers heeft erkend; Zuid-Korea ontkent en zegt officiële handelsstatistieken laten geen export van diesel of benzine naar Rusland zien.
- De handel lijkt geen Zuid-Koreaanse wet te overtreden: de Zuid-Koreaanse sancties tegen Rusland richten zich op exportcontroles van industriële apparatuur, elektronica en voertuigen, niet op brandstof.
Waarom dit belangrijk is
De bevindingen plaatsen Zuid-Korea in een ongemakkelijke positie als G7-land waarvan de havens lijken te worden gebruikt voor brandstofleveringen aan Rusland, deels via gesanctioneerde tankers. In augustus leverde Zuid-Korea circa 31% van de Russische zeevervoerde olieproducten — alleen India leverde meer. De leveringen vallen samen met sterk verminderde Russische raffinagecapaciteit na Oekraïense drone-aanvallen, wat suggereert dat de import bijdraagt aan de Russische oorlogvoering. Door de publieke bevestiging door het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken is de diplomatieke druk op Seoel toegenomen, terwijl Zuid-Korea de beschuldigingen ontkent en Oekraïne oproept terughoudend te zijn met uitspraken die de internationale reputatie van het land kunnen schaden. De kwestie valt samen met een afzonderlijk diplomatiek geschil tussen Kiev en Seoel over de overdracht van twee Noord-Koreaanse krijgsgevangenen.
Wat er is gebeurd
The Guardian analyseerde havenregisters en scheepsvolggegevens en concludeerde dat in juli en augustus ruim 176.000 ton brandstof, voornamelijk diesel, in Zuid-Koreaanse havens is geladen op zeven tankers die samen 14 reizen naar het Russische Verre Oosten maakten. Drie van die zeven tankers vielen onder Britse en EU-sancties. De gesanctioneerde tanker Layla voer twee keer van Ulsan naar Vladivostok (19 juli en 10 augustus) met in totaal 57.000 ton diesel; bij de tweede reis gaf hij Niigata in Japan op als bestemming. De onder Russische vlag varende, ook door Australië gesanctioneerde Astoria laadde op 1 augustus in Ulsan bijna 11.000 ton brandstof, gaf Japan als bestemming op en voer naar Vladivostok. De gesanctioneerde Chongchon ging het haventerrein niet in en kreeg begin augustus circa 26.000 ton via een overslag van de niet-gesanctioneerde Celeste I op een ankerplaats bij Yeosu, waarna het schip naar Vladivostok voer met Singapore als opgegeven bestemming. Volgens de International Energy Agency viel de Russische raffinagecapaciteit in juni naar het laagste niveau in meer dan 20 jaar en daalde de dieselproductie met bijna 30% op jaarbasis — een daling die Oekraïense inlichtingendiensten in verband brengen met Oekraïense drone-aanvallen op Russische raffinaderijen. In augustus voerde Rusland 368.000 ton olieproducten over zee in — meer dan zeven keer het julivolume en het hoogste maandbedrag sinds de grootschalige invasie. Zuid-Korea leverde daarvan 112.000 ton (circa 31%) en was daarmee na India de grootste leverancier. Het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken (woordvoerder Heorhiy Tykhyi) bevestigde de bevindingen en zei dat de Koreaanse zijde in besloten diplomatiek overleg het gebruik van gesanctioneerde tankers heeft erkend; Oekraïne heeft om opheldering gevraagd. Op 7 oktober wees de Zuid-Koreaanse presidentiële administratie (woordvoerster Kang Yu-jeong) de beschuldigingen af en stelde dat officiële handelsstatistieken van augustus 2025 tot en met augustus 2026 geen export van diesel, benzine of vliegtuigbrandstof naar Rusland laten zien, en riep Oekraïne op af te zien van uitspraken die de internationale reputatie van Zuid-Korea kunnen schaden. Volgens de maritieme-analyticsfirma Kpler behoorden onder de afnemers het Russische staatsoliebedrijf Rosneft (onder Britse, Amerikaanse, EU- en Australische sancties) en de Russische oliegroep NNK, wiens eigenaar Eduard Khudainatov en het groepsbedrijf NNK-Oil eveneens onder Britse sancties staan. De handel lijkt geen Zuid-Koreaanse wet te overtreden, aangezien de Zuid-Koreaanse sancties tegen Rusland vooral exportcontroles op industriële apparatuur, elektronica en voertuigen betreffen.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
Alle zestien aangeleverde bronnen zijn Oekraïens en behandelen de Zuid-Koreaanse brandstofleveringen als vastgesteld feit, waarbij de cijfers van The Guardian, de details over de gesanctioneerde tankers en het aandeel in de augustusimporten de hoofdmoot vormen. Oekraïense bronnen laten officiële Kiev-stemmen centraal staan — de woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken Heorhiy Tykhyi, de sanctiecommissaris Vladyslav Vlasyuk en de Inlichtingendienst van het ministerie van Defensie (HUR) — die de leveringen framen als een probleem van sanctieontwijking en als iets dat Rusland helpt de schade aan eigen raffinaderijen door Oekraïense aanvallen te compenseren. Verschillende Oekraïense koppen kondigen expliciet aan dat Oekraïne de Zuid-Koreaanse brandstofleveringen aan Rusland 'officieel heeft bevestigd', en diverse media besteden ook aandacht aan de Zuid-Koreaanse ontkenning en het parallelle geschil over de overdracht van Noord-Koreaanse krijgsgevangenen, met de positie van Kiev dat er geen geheimhoudingsakkoord bestond.
Waar de berichtgeving verschilt
Drie meningsverschillen tekenen zich af. Ten eerste stellen Oekraïne, The Guardian en westerse analisten dat Zuid-Koreaanse havens, deels via gesanctioneerde tankers, brandstof aan Rusland hebben geleverd; de Zuid-Koreaanse presidentiële administratie ontkent dit en zegt dat officiële handelsstatistieken geen export van diesel, benzine of vliegtuigbrandstof naar Rusland laten zien. Ten tweede zegt Seoel dat Oekraïne een afgesproken geheimhouding over de overdracht van Noord-Koreaanse krijgsgevangenen heeft geschonden en stelt dat Kiev zelf om die geheimhouding had verzocht; het Oekraïense presidentiële kabinet, zoals geciteerd door Oekraïense media, ontkent dat een dergelijke geheimhoudingsovereenkomst bestaat. Ten derde noemen de meeste berichten ruim 176.000 ton brandstof geladen in juli en augustus, terwijl één artikel voor dezelfde periode 'ruim 150.000 ton' noemt.
Achtergrond
Zuid-Korea steunt Oekraïne al langer — in 2023 werd 2,3 miljard dollar toegezegd, vooral in de vorm van leningen, naast humanitaire hulp en niet-dodelijke uitrusting zoals helmen, body armour en ontmijningsvoertuigen — maar weigert dodelijke wapens te leveren. Volgens de International Energy Agency viel de Russische raffinagecapaciteit in juni naar het laagste niveau in meer dan 20 jaar en daalde de dieselproductie met bijna 30% op jaarbasis, een daling die de Oekraïense inlichtingendiensten in verband brengen met Oekraïense drone-aanvallen. In augustus voerde Rusland meer dan 368.000 ton olieproducten over zee in — meer dan zeven keer het julivolume en het hoogste maandbedrag sinds het begin van de grootschalige invasie. De brandstofhandel via gesanctioneerde tankers lijkt geen Zuid-Koreaanse wet te overtreden, aangezien de Zuid-Koreaanse eigen restricties tegen Rusland vooral exportcontroles op industriële apparatuur, elektronica en voertuigen betreffen.