Gepubliceerd · Bijgewerkt

Schröder viert 74e verjaardag Poetin in Moskou: scherpe kritiek uit Duitsland en EU

Voormalig Duits bondskanselier Gerhard Schröder heeft op 7 oktober in Moskou de 74e verjaardag van Vladimir Poetin gevierd. De ontmoeting leidde tot scherpe veroordelingen van bondskanselier Friedrich Merz en diverse Duitse en EU-politici, die de reis als 'onacceptabel' en een 'verraad van Europa' bestempelden.

Hoofdpunten

  • Poetin vierde op woensdag 7 oktober zijn 74e verjaardag in gezelschap van voormalig Duits bondskanselier Gerhard Schröder (82).
  • Volgens het Kremlin vernam Poetin uit de media dat Schröder in Moskou was en nodigde hem daarop uit bij hem thuis.
  • Schröder reisde naar Moskou in zijn hoedanigheid van lid van de raad van commissarissen van Hyperglobus, de Russische dochter van de Duitse hypermarktketen Globus.
  • De Duitse ministeries van Buitenlandse Zaken, van Binnenlandse Zaken en de ambassade in Oekraïne waren vooraf niet op de hoogte van het bezoek.
  • Bondskanselier Friedrich Merz toonde zich 'diep verontwaardigd' en noemde het vieren met Poetin 'absoluut amoreel'.
  • SPD-co-voorzitter en vicekanselier Lars Klingbeil bestempelde het bezoek als 'volstrekt onaanvaardbaar'.

Waarom dit belangrijk is

Een voormalig regeringsleider van een grote EU-staat vierde publiekelijk de verjaardag van de president die verantwoordelijk wordt gehouden voor de grootschalige oorlog tegen Oekraïne. De zittende bondskanselier distantieerde zich openlijk en noemde het gedrag 'absoluut amoreel'. Het incident legde ook interne verdeeldheid binnen de SPD bloot, waar sommige leden Schröder verdedigden als mogelijke bemiddelaar, terwijl partijvoorzitter Lars Klingbeil het bezoek juist 'volstrekt onaanvaardbaar' noemde. Tot slot werpt Schröders nieuwe commerciële rol bij de Russische dochter van de Duitse hypermarktketen Globus vragen op over voortgezette Duitse zakelijke banden met Rusland tijdens de oorlog.

Wat er is gebeurd

Op woensdag 7 oktober vierde Vladimir Poetin zijn 74e verjaardag in het gezelschap van voormalig Duits bondskanselier Gerhard Schröder. Volgens het Kremlin vernam Poetin 's ochtends uit mediaberichten dat Schröder in Moskou was en nodigde hem vervolgens uit bij hem thuis. Het Kremlin publiceerde foto's van de twee bij een traditionele Russische kachel, versierd met paardenfiguurtjes, met een samovar en valenki in de buurt; de beelden verschenen op officiële Telegram-kanalen en op het platform Max, maar niet op Poetin officiële website. Schröder was naar eigen zeggen in Moskou in zijn hoedanigheid van lid van de raad van commissarissen van Hyperglobus, de Russische dochteronderneming van de Duitse hypermarktketen Globus, die in Rusland een netwerk van supermarkten exploiteert. De Duitse ministeries van Buitenlandse Zaken en Binnenlandse Zaken, evenals de Duitse ambassade in Oekraïne, waren vooraf niet op de hoogte van het bezoek. Bondskanselier Friedrich Merz uitte via plaatsvervangend regeringswoordvoerder Steffen Mayer felle kritiek en noemde het 'absoluut amoreel' dat Schröder met Poetin vierde. SPD-co-voorzitter en vicekanselier Lars Klingbeil bestempelde het bezoek als 'volstrekt onaanvaardbaar'. Vicevoorzitter van de Bondsdag Katrin Göring-Eckardt (Groenen) sprak van 'een schande voor Duitsland', 'een verraad van Europa' en 'een slechte dienst aan de vrede'. Marie-Agnes Strack-Zimmermann (FDP), voorzitster van de Commissie veiligheid en defensie van het Europees Parlement, noemde Schröder 'de brutaalste gepensioneerde van Duitsland' en wees erop dat hij onder verwijzing naar gezondheidsklachten wegbleef bij parlementaire onderzoekscommissies, maar wel naar Moskou kon reizen. CDU-Europarlementariër Dennis Radtke voegde daaraan toe dat Schröder 'fit genoeg is voor Moskou, Poetin en een nieuwe portie roebels'. Binnen de SPD verdedigde Ralf Stegner het bezoek: Schröder reisde als privépersoon en dergelijke contacten zouden het einde van de oorlog dichterbij kunnen brengen.

Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven

Alle aangeleverde bronnen zijn Oekraïense media. Zij plaatsen Schröders bezoek in één consistente morele kader: het is onaanvaardbaar dat een voormalig hoofd van regering van een grote EU-staat de verjaardag viert van de leider die de grootschalige oorlog tegen Oekraïne is begonnen. De berichtgeving benadrukt het contrast tussen de solidariteit van de huidige Duitse regering met Oekraïne en de blijvende banden van een voormalige bondskanselier met het Kremlin, en wijst op het schadelijke signaal dat hiervan uitgaat voor Oekraïne en voor de Europese eenheid.

Waar de berichtgeving verschilt

Volgens een artikel dateert het bericht van TASS over Schröders uitnodiging op 8 oktober, terwijl een ander artikel stelt dat de viering op woensdag 7 oktober plaatsvond en pas op vrijdag 9 oktober door het Russische persbureau werd gemeld. Daarnaast spreken sommige artikelen over 'Rainer Stegner' en andere over 'Ralf Stegner' als de SPD-politicus die Schröder verdedigde.

Achtergrond

Gerhard Schröder was van 1998 tot 2005 bondskanselier van Duitsland en leidde de SPD van 1999 tot 2004. Na zijn aftreden bekleedde hij jarenlang bestuursfuncties bij Russische staatsenergiebedrijven, waaronder Rosneft (tot 2022 voorzitter van de raad van bestuur) en Nord Stream. In januari 2026 riep hij publiekelijk op tot herstel van de energie samenwerking met Rusland en waarschuwde hij tegen het 'demoniseren' van Rusland, ondanks de Russische agressie tegen Oekraïne. Op 9 mei 2025 stelde Poetin Schröder voor als Europese bemiddelaar in onderhandelingen over het beëindigen van de oorlog; Oekraïne, Berlijn en Brussel wezen dat voorstel af. EU-chefdiplomaat Kaja Kallas verklaarde dat Schröder een hooggeplaatste lobbyist voor Russische staatsbedrijven was, en dat dat de reden is dat Poetin hem als bemiddelaar wil. In juni 2025 werd Schröder in Rusland gesignaleerd rond het St. Petersburg International Economic Forum, dat ook politici van de Duitse AfD uitnodigde. Volgens een bericht was dit de vierde ontmoeting tussen Poetin en Schröder sinds de grootschalige invasie in februari 2022; eerdere ontmoetingen vonden plaats op 10 maart 2022, in juli 2022 en op of rond 5 juni 2025.