Oekraïense anticorruptiediensten onthullenRussisch gelinkt crimineel netwerk
Het Oekraïense anticorruptiebureau NABU en de Speciale Anti-Corruptieprosecutorate hebben een crimineel netwerk met Russische connecties onthuld dat naar verluidt werd ondersteund door functionarissen van de SBU en de nationale politie. Meerdere hoogwaardige veiligheids- en politiefunctionarissen werden gearresteerd, terwijl Volodymyr Zelensky aankondigde ontslagen bij de SBU en verdere personele maatregelen voorbereidt.
Hoofdpunten
- Op 4 november maakten NABU en SAP een netwerk bekend dat volgens onderzoekers een netwerk van oplichtingscentra aanstuurde en werd ondersteund door functionarissen van de SBU en de nationale politie.
- De onderzoekers zeggen dat deelnemers ook drugs verkochten, namaaksigaretten produceerden en valse buitenlandse valuta vervaardigden.
- NABU-medewerkers arresteerden op 4 november generaal Serhii Duka, eerste adjunct-directeur van de afdeling bescherming van de nationale staatsveiligheid van de SBU.
- Tijdens een huiszoeking richtten SBU-specialisten volgens NABU hun wapens op onderzoekers, terwijl Duka naar een balkon vluchtte en twee telefoons en een harde schijf met een hamer begon te vernielen.
- Op 5 november kondigden NABU en SAP onderzoeksverdenkingen aan tegen vijf deelnemers aan de operatie ‘Karthaag’.
- Ook werden de hoge politiefunctionarissen Volodymyr Tsenov en Oleksandr Demianchuk en boksclub oprichter Oleksandr Rybalko gearresteerd.
- Volodymyr Zelensky noemde de onthullingen over de SBU schandelijk en volstrekt onaanvaardbaar en bereidde ontslagen en nieuwe benoemingen voor.
Waarom dit belangrijk is
De beschuldigingen dat functionarissen van de SBU, de nationale politie en het Procureur-Generaal Bureau betrokken waren bij of ondersteuning verleenden aan een crimineel netwerk, roepen ernstige vragen op over de verantwoordelijkheid en het toezicht binnen Oekraïense veiligheids- en rechtshandhavingsinstanties. De arrestaties, de reactie van Zelensky en de oproepen tot hervorming maken de zaak ook een directe test voor de onafhankelijkheid van Oekraïense anticorruptie-instanties.
Wat er is gebeurd
Op 4 november maakten NABU en SAP de ontdekking bekend van een naar verluidt met Rusland verbonden нарkosyndicaat dat ondersteuning kreeg van SBU- en politiefunctionarissen. Volgens het onderzoek faciliteerde de organisatie onder het mom van rechtshandhaving onder meer oplichtingscentra, drugshandel, illegale productie van namaaksigaretten en de vervaardiging van valse buitenlandse valuta.
Dezelfde dag arresteerden NABU-medewerkers generaal Serhii Duka, de eerste adjunct-directeur van de afdeling bescherming van de nationale staatsveiligheid van de SBU, evenals vooraanstaande politiefunctionarissen Volodymyr Tsenov en Oleksandr Demianchuk en boksclub oprichter Oleksandr Rybalko. Volgens NABU richtten SBU-specialisten tijdens een huiszoeking hun wapens op onderzoekers. Duka vluchtte naar een balkon en begon twee telefoons en een harde schijf te vernielen.
Op 5 november kondigden NABU en SAP tegen vijf deelnemers aan de operatie ‘Karthaag’ onderzoeksverdenkingen aan. Andrii Osypov, die volgens de onderzoekers bekendstaat als ‘Kriminal’, was volgens hen rechtstreeks betrokken bij het cartel ‘Khimprom’. NABU en SAP bezorgden hem ook een verdenking van het afpersen van één miljoen dollar aan een Russische burger die naar Rusland geëxtradeerd kon worden.
Zelensky reageerde alsnog op de onthullingen en noemde die over de SBU schandelijk en onaanvaardbaar. Hij meldde ontslagen bij de dienst en voorbereidde verdere personele besluiten.
Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven
Oekraïense berichtgeving benadrukt de beschuldigde institutionele banden tussen georganiseerde criminaliteit en hoge functionarissen van de SBU, de nationale politie en het Procureur-Generaal Bureau. Centraal staan de waarschuwingen van Daria Kalenyuk voor nieuwe bemoeiming met de anticorruptie-instanties en haar oproep tot snelle hervorming van de rechtshandhaving. Ook gemelde gewelddaden en intimidatie, waaronder vermeende dreigingen tegen onderzoeksjournalist Denys Bigus en een verdediger van Mariupol, worden benoemd. De eerste reactie van de president en de aangekondigde ontslagen bij de SBU worden gepresenteerd als een directe institutionele reactie op de onthullingen. Daarnaast liggen er wetsontwerpen klaar voor een transparante selectie van de Procureur-Generaal en het hoofd van het Bureau voor Staatsonderzoek, terwijl meerdere initiatieven rond de nationale politie worden besproken.
Waar de berichtgeving verschilt
De genoemde verbindingen tussen functionarissen en de criminele organisatie worden in de aangeleverde informatie beschreven als een aanname, een versie van de onderzoekers of een bewering van Daria Kalenyuk. De materialen bevatten geen definitieve rechterlijke bevindingen die de gearresteerde functionarissen schuldig verklaren.
Achtergrond
De operatie en zaak ‘Karthaag’ draaiden om de beschuldiging dat een met Rusland verbonden crimineel netwerk via connecties met veiligheids- en rechtshandhavingsfunctionarissen in Oekraïne actief was. Volgens de onderzoekers gebruikten deelnemers de dekmantel van rechtshandhavingsinstanties om oplichtingscentra, drugshandel, illegale sigarettenproductie en valse buitenlandse valuta mogelijk te maken. De beschuldigingen rond Andrii Osypov en de figuur met de bijnaam ‘Mexicaan’ werden ten tijde van de berichten als de versie van de onderzoekers gepresenteerd. In het Oekraïense parlement waren wetsontwerpen geregistreerd over een open selectieprocedure voor de Procureur-Generaal en het hoofd van het Bureau voor Staatsonderzoek; over de nationale politie bestonden meerdere initiatieven.