Oekraïens parlement neemt wet aan over onderwijs in talen van nationale minderheden
De Verkhovna Rada heeft op 12 oktober wet 16119 aangenomen over onderwijs in de talen van nationale minderheden en inheemse volken. Dit was de voorwaarde die Hongarije stelde om haar veto op de opening van twee EU-toetredingsonderhandelingsclusters op te heffen. Clusters 2 ("Interne Markt") en 3 ("Concurrentievermogen en inclusieve groei") kunnen daardoor naar verwachting op 13 oktober formeel worden geopend.
Hoofdpunten
- De Verkhovna Rada nam op 12 oktober wet 16119 aan over onderwijs in de talen van nationale minderheden en inheemse volken van Oekraïne.
- 273 parlementsleden stemden vóór in eerste lezing, 266 in de eindstemming.
- De wet werd onmiddellijk ter ondertekening doorgestuurd naar de voorzitter van de Rada en de president.
- Hongarije had de opening van clusters 2 ("Interne Markt") en 3 ("Concurrentievermogen en inclusieve groei") geblokkeerd en eiste aanpassing van de onderwijswet.
- Het Comité van Permanente Vertegenwoordigers (Coreper) van de EU-landen was op 12 oktober bereid de EU-onderhandelingsposities voor die clusters goed te keuren.
- De intergouvernementele conferentie Oekraïne-EU op 13 oktober kan de clusters daardoor formeel openen.
Waarom dit belangrijk is
De goedkeuring van de onderwijswet heft een maandenlang Hongaars veto op de opening van twee aanvullende toetredingsonderhandelingsclusters op. Daarmee komt de weg vrij voor de intergouvernementele conferentie op 13 oktober waarop clusters 2 ("Interne Markt") en 3 ("Concurrentievermogen en inclusieve groei") naar verwachting formeel worden geopend. De wet is een concrete wetgevende concessie van Oekraïne aan Hongarije; de uitvoering ervan zal bilateraal en binnen een intergouvernementele structuur worden gemonitord. EU-functionarissen zien de stap als bevestiging dat het uitbreidingsproces vordert en noemen Oekraïnes hervormingsresultaten "indrukwekkend" ondanks de oorlog.
Wat er is gebeurd
Op maandag 12 oktober nam de Verkhovna Rada wet 16119 aan over onderwijs in de talen van nationale minderheden en inheemse volken van Oekraïne. In eerste lezing stemden 273 parlementsleden vóór, in de eindstemming 266. Het parlement besloot de wet onmiddellijk door de voorzitter van de Rada te laten ondertekenen en naar de president te sturen. De wet garandeert kinderen van nationale minderheden en inheemse volken wier talen officiële EU-talen zijn het recht op onderwijs in hun moedertaal naast de staatstaal, en introduceert de status van onderwijsinstelling voor nationale minderheden wanneer meer dan de helft van de leerlingen in de minderheidstaal onderwijs krijgt. Hongarije had de opening van clusters 2 en 3 in de EU-toetredingsonderhandelingen geblokkeerd en deze wetswijziging als voorwaarde gesteld. Het Hongaarse voorzitterschap van de Raad van de EU en de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken Anita Orbán hadden hun instemming met de opening van de clusters op de intergouvernementele conferentie van 13 oktober al in het vooruitzicht gesteld. Het EU-comité van Permanente Vertegenwoordigers (Coreper) was op 12 oktober bereid de EU-onderhandelingsposities voor clusters 2 en 3 goed te keuren, waarmee de weg wordt vrijgemaakt voor de conferentie van 13 oktober. De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andriy Sybiha voerde daarvoor in Luxemburg gesprekken met Orbán. EU-commissaris voor Uitbreiding Marta Kos verwelkomde de stemming en stelde dat de clusters op dinsdag 13 oktober geopend moeten worden.
Achtergrond
Op 15 juni 2025 openden Oekraïne en de EU de eerste onderhandelingscluster, "Fundamentals", die gaat over de rechtsstaat, democratische instellingen en hervorming van het openbaar bestuur. Sinds eind juni blokkeerde Hongarije verdere vooruitgang op clusters 2 en 3, met als eist garanties voor de onderwijsrechten van de Hongaarse minderheid in Oekraïne. Na een in mei-juni bereikte bilaterale overeenkomst beëindigde Hongarije op 7 oktober 2025 haar maandenlange blokkade. Op 1 oktober werd wetsvoorstel 16119 over onderwijs in de talen van nationale minderheden ingediend bij de Verkhovna Rada. In het voorjaar van 2025 kwamen Oekraïne en Hongarije overeen om regelmatig bilateraal overleg te voeren over de Hongaarse eisen met betrekking tot nationale minderheden.