Hongarije heft veto op EU-toetredingsgesprekken Oekraïne op voor clusters 2 en 3
Op woensdag 7 oktober heeft Hongarije ingestemd met de verdere opening van de EU-toetredingsonderhandelingen met Oekraïne voor cluster 2 ("Interne Markt") en cluster 3 ("Concurrentievermogen en inclusieve groei"). De werkgroep COELA van de EU-Raad keurde dezelfde dag de screeningresultaten goed, waarna de ambassadeurs in Coreper akkoord gingen met het versturen van brieven aan Oekraïne en Moldavië om hun onderhandelingsposities in te dienen. Een mogelijke intergouvernementele conferentie op 13 oktober zou de clusters formeel kunnen openen.
Hoofdpunten
- Op 7 oktober stemde Hongarije in met de opening van cluster 2 ("Interne Markt") en cluster 3 ("Concurrentievermogen en inclusieve groei") voor Oekraïne
- De werkgroep COELA van de EU-Raad keurde de screeningresultaten voor deze clusters goed
- Coreper-ambassadeurs keurden het versturen van brieven aan Oekraïne en Moldavië goed voor het indienen van onderhandelingsposities
- Oekraïne heeft al twee clusters geopend: cluster 1 "Fundamenten" op 15 juni en cluster 6 "Externe betrekkingen" op 14 juli
- Op 1 oktober werd wetsontwerp 16119 over het onderwijs in de talen van nationale minderheden geregistreerd in de Verkhovna Rada
- EU-lidstaten worden op 12 oktober verwacht de onderhandelingspositie goed te keuren, waarna op 13 oktober mogelijk een intergouvernementele conferentie volgt
- President Zelenskyy verwacht dat alle onderhandelingsclusters eind 2026 zullen zijn geopend
Waarom dit belangrijk is
Dit doorbreekt een maandenlange Hongaarse blokkade die de voortgang van Oekraïne in het EU-toetredingsproces had opgehad 1. Het opent niet alleen de weg naar twee nieuwe clusters, maar toont ook een voorzichtige dooi in de Oekraïens-Hongaarse betrekkingen, met het wetsontwerp over onderwijs voor nationale minderheden als katalysator. Een mogelijke intergouvernementele conferentie op 13 oktober zou de volgende concrete mijlpaal in het toetredingstraject markeren. Daarnaast past het in een bredere EU-verruimingsdynamiek, samen met het pakket voorstellen voor pre-uitbreidingshervormingen dat de Europese Commissie op 6 oktober presenteerde.
Wat er is gebeurd
Op woensdag 7 oktober kwamen de EU-werkgroep voor uitbreiding (COELA) en de ambassadeurs in Coreper bijeen om de screeningresultaten voor clusters 2 ("Interne Markt") en 3 ("Concurrentievermogen en inclusieve groei") in de EU-toetredingsonderhandelingen met Oekraïne te behandelen. Hongarije, dat de resultaten maandenlang had geblokkeerd, stemde deze keer in. Coreper keurde bovendien het versturen van brieven aan Oekraïne en Moldavië goed, zodat beide landen hun onderhandelingsposities kunnen indienen. De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andrii Sybiha bevestigde dat Hongarije op COREPER-niveau "groen licht" had gegeven. De volgende geplande stap is een overeengekomen EU-onderhandelingspositie op 12 oktober, gevolgd door een mogelijke intergouvernementele conferentie op 13 oktober om de clusters formeel te openen.
Waar de berichtgeving verschilt
Volgens enkele vroege berichten zou de intergouvernementele conferentie waarop de clusters formeel worden geopend op 13 september plaatsvinden, terwijl de meeste bronnen 13 oktober noemen; deze datum zelf wordt ook in een aantal bronnen als voorlopig aangeduid. Daarnaast verschillen bronnen in de spelling van de naam van de Oekraïense vice-premier (de meeste bronnen hanteren "Chentsov", één bron noemt "Cozlov" en een andere "Chenov"). Ook de voornaam van de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken wordt wisselend gespeld ("Anita/Anikó Orbán" in de meeste stukken, "Aniko" in één artikel).
Achtergrond
De EU-toetredingsonderhandelingen met Oekraïne zijn verdeeld over zes thematische clusters, waarvan er tot nu toe twee zijn geopend: cluster 1 "Fundamenten" op 15 juni in Luxemburg en cluster 6 "Externe betrekkingen" op 14 juli. Sinds 17 juli blokkeerde Hongarije de goedkeuring van de screeningresultaten voor clusters 2 en 3, met herhaalde weigeringen op 22 juli, 1 september en 8 september. De kwestie raakte verstrengeld met Hongaarse eisten over de rechten van de Hongaarse minderheid in Oekraïne, met name in Transkarpatië. Op 1 oktober werd wetsontwerp 16119 over onderwijs aan inheemse volken en nationale minderheden geregistreerd in de Verkhovna Rada; op 6 oktober adviseerde het bevoegde parlementaire comité de aanname ervanvaak. Op 6 oktober nam de Europese Commissie een pakket voorstellen voor pre-uitbreidingshervormingen aan, en uitbreidingscommissaris Marta Kos presenteerde vijf voorgestelde stappen voor toekomstige leden. President Volodymyr Zelenskyy heeft aangegeven dat Oekraïne verwacht alle onderhandelingsclusters eind 2026 te openen.