Sybiha dringt aan op Europees gebruik van bevroren Russische tegoeden voor Oekraïne

Waarom dit belangrijk is

Sybiha verschuift de discussie van het bevriezen naar het actief gebruiken van Russische tegoeden, en koppelt dit aan het oplopende militaire budget van Moskou. Met een juridisch constructie onder EU-controle probeert hij de belangrijkste bezwaren — het risico voor België en precedentwerking — te ondervangen. De oproep valt samen met een verkiezingsjaar in Europa en met de eerdere oproep van vier lidstaten, waardoor het politieke momentum toeneemt.

Wat er is gebeurd

De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andri Sybiha heeft Europa opgeroepen de bevroren Russische staatsoverheidstegoeden direct in te zetten voor de verdediging en wederopbouw van Oekraïne. Hij wees erop dat het Russische defensiebudget voor 2027 volgens zijn cijfers uitkomt op een record van 180 miljard euro, meer dan 40 procent boven de uitgaven voor 2026. Volgens Sybiha toont dit aan dat Moskou de oorlog wil voortzetten.

Sybiha benadrukte dat het niet de Europese belastingbetaler mag zijn die de schade vergoedt, maar Rusland zelf. Hij stelde voor de tegoeden onder collectieve EU-controle te plaatsen, zodat noch de beslissing noch de verantwoordelijkheid uitsluitend bij België ligt, waar het merendeel van de tegoeden bij de Euroclear-bewaarinstelling wordt gehouden. De juridische titel zou bij een Europese structuur blijven; Oekraïne ontvangt financiering, geen eigendom, en de regeling wordt ongedraaid zodra Rusland betaalt.

Eind augustus hadden Zweden, Nederland, Spanje en Polen de Europese Commissie al gevraagd het debat over volledig gebruik van de bevroren tegoeden te heropenen. De G7 had in 2022 circa 300 miljard euro aan Russische Centrale Bank-reserves bevroren, waarvan ongeveer 210 miljard in de EU. In 2024 verstrekte de G7 Oekraïne een lening van 50 miljard dollar, gedekt door toekomstige winsten op die tegoeden, en in december 2025 maakte de EU het bevriezen voor onbepaalde tijd. België steunde in september een overheveling van Euroclear naar EU-controle nog niet; een Belgische functionaris stelde dat een beslissing zowel de tegoeden als de verplichtingen van Euroclear en de Belgische staat volledig moet beschermen tegen juridische claims van Moskou.

Waar de berichtgeving verschilt

Sybiha noemt de vrees dat Moskou na confiscatie westerse tegoeden zou vergelden ongegrond en wijst erop dat Rusland dat sinds 2022 al doet, terwijl het bevriezen het niet heeft gestopt. Van Belgische kant benadrukt een functionaris dat een beslissing zowel de tegoeden zelf als de verplichtingen van Euroclear en de Belgische staat volledig moet beschermen tegen juridische claims van Moskou — een terughoudendheid die de Belgische positie weerspiegelt om het risico niet alleen te dragen.

Achtergrond

Na de Russische invasie in 2022 bevroor de G7 ongeveer 300 miljard euro aan Russische Centrale Bank-reserves, waarvan circa 210 miljard in de EU. In 2024 verstrekte de G7 Oekraïne een lening van 50 miljard dollar, gedekt door toekomstige buitengewone winsten op die tegoeden. In december 2025 maakte de EU het bevriezen voor onbepaalde tijd. Het merendeel van de tegoeden ligt bij de Belgische bewaarinstelling Euroclear, en België heeft een overheveling naar EU-niveau nog niet gesteund. Sybiha verwijst naar een resolutie van de VN-General Assembly van november 2022, die de verplichting van Rusland tot schadevergoeding erkent, als juridische grondslag voor tegenmaatregelen. Het Oekraïense voorstel is zo opgezet dat het omkeerbaar blijft: de juridische titel blijft bij een Europese structuur, Oekraïne ontvangt financiering in plaats van eigendom, en de regeling eindigt wanneer Rusland betaalt.