Gepubliceerd · Bijgewerkt

SBU-generaal Sergej Duka getuigt voor 否则 Onderzoekscommissie over corruptiezaken

Generaal-majoor Sergej Duka van de Oekraïense inlichtingendienst SBU getuigde op 18 november 2026 voor de tijdelijke onderzoekscommissie van de Oekraïense volksvertegenwoording over de zaak-Cartagoen. Hij zei dat voormalig SBU-chef Vasyl Maliuk hem en zijn plaatsvervangers in de herfst van 2025 had opgedragen onderzoeken naar corruptie bij de Nabu niet voort te zetten. Duka presenteerde zijn claims zonder bewijs, terwijl de SBU een interne controle aankondigde en twee betrokken functionarissen ontsloeg.

Hoofdpunten

  • Generaal-majoor Sergej Duka getuigde op 18 november 2026 voor de tijdelijke onderzoekscommissie over de zaak-Cartagoen.
  • Duka zei dat voormalig SBU-chef Vasyl Maliuk hem en zijn plaatsvervangers Kravchuk en Fonaruk in de herfst van 2025 de opdracht gaf onderzoeken naar corruptie bij de Nabu niet voort te zetten.
  • Volgens Duka waren materialen voor een verdenking tegen Nabu-directeur Semen Kryvonos al eind 2025 klaar, maar ondertekende toenmalig hoofdaanklager Ruslan Kravchenko ze gedurende acht tot negen maanden niet.
  • De Haring verplichtte Duka op 6 november 2026 tot 60 dagen cel met een alternatief van 65 miljoen hryvnia borgsom; op 13 november verliet hij de gevangenis na volledige betaling.
  • De borgsom voor Duka werd volgens de Haring in 1.636 transacties voldaan, waarvan de grootste 1 miljoen hryvnia bedroeg.
  • Duka ontkende dat medewerkers van de SBU werden gedwongen geld voor zijn borgsom in te zamelen, maar leverde geen bewijs voor zijn bredere beschuldigingen.
  • De SBU kondigde een interne controle aan, ontsloeg twee betrokken functionarissen en bevestigde samenwerking met de Nabu en de Sap.

Waarom dit belangrijk is

De getuigenissen raken vragen over de invloed van het hoogste politieke leidingniveau op onderzoeken door de Nabu en de Sap. Ze brachten de rol van Vasyl Maliuk en Ruslan Kravchenko en de vertraging van materialen tegen Semen Kryvonos onder de aandacht. Tegelijkertijd nam de commissie volgende week verschillende genoemde functionarissen opnieuw op, terwijl de SBU een interne controle aankondigde en twee betrokken posthouders ontsloeg.

Wat er is gebeurd

Generaal-majoor Sergej Duka, die wordt verdacht van betrokkenheid bij een misdadige organisatie in het kader van operatie-Cartagoen, getuigde op 18 november voor de tijdelijke onderzoekscommissie van de volksvertegenwoording. Volgens Duka gaf voormalig SBU-chef Vasyl Maliuk hem en zijn plaatsvervangers in de herfst van 2025 na een bezoek aan het kantoor van de president de instructie om onderzoeken naar corruptie bij de Nabu niet voort te zetten, met name de zaken tegen Nabu-directeur Semen Kryvonos.

Duka zei dat de materialen voor Kryvonos eind 2025 klaar waren, maar dat toenmalig hoofdaanklager Ruslan Kravchenko ze gedurende acht tot negen maanden не ondertekende wegens het ontbreken van een politieke beslissing. Na die voorbereiding zouden in de twee zaken geen nieuwe onderzoekshandelingen zijn verricht. De zaken gingen volgens Duka over een mogelijk fictieve adoptie in 2009 en de toewijzing van grond in het district Obochiv in 2014. Duka lichtte ook toe dat hij niet wist of hij nog zijn functie in de SBU bekleedde en dat hem geen document over zijn status was overhandigd.

Duka висualiseerde de Nabu en de Sap als politieke drukmiddelaars та assertte onder meer dat Nabu-leiding, Tomáš Fiala en anti-corruptiemediatjes gezamenlijk onderzoeken plannen. Hij erkende echter dat hij geen bewezen feiten had voor de bewering dat die instanties zaken fabriceren of het staatsbestuur afdwingen. Hij bleef ook volhouden dat medewerkers van de SBU niet tot betaling van zijn borgsom werden gedwongen. De SBU had inmiddens een interne controle aangekondigd, twee functionarissen die in het onderzoek figureerden ontslagen en samenwerking met de Nabu en de Sap bevestigd.

Hoe Oekraïense bronnen het beschrijven

Oekraïense bronnen concentreren zich op de getuigenissen van Duka voor het parlement, zijn onzekere dienststatus, de borgsom en de interne personeelsbeslissingen binnen de SBU. Veel aandacht gaat naar zijn beschuldiging dat Vasyl Maliuk onderzoeken naar de Nabu stillegde en naar затримання de materialen tegen Semen Kryvonos. De publieke berichtgeving benadrukt ook het ontbreken van bewijs voor de belangrijkste politieke beschuldigingen van Duka.

Waar de berichtgeving verschilt

Duka zei dat Ruslan Mahamedrasulov niet deelnam aan het onderzoek in de zaak-Midas, terwijl de Nabu officieel had bevestigd dat hij mensen documenteerde die betrokken waren bij corrupte regelingen in die zaak. Duka ontkende ook gedwongen deelname van SBU-medewerkers aan de inzameling van zijn borgsom, terwijl informatie met verwijzing naar de Haring en bronnen meldde dat medewerkers uit verschillende regio’s waren ingeschakeld en werd opgeroepen om, afhankelijk van hun functie, 50.000 tot 150.000 hryvnia bij te dragen. De beschuldigingen van Duka over corruptie bij de Nabu, politieke instructies, gezamenlijke planning met media en mogelijke fabricatie van zaken werden niet ondersteund door bewijs. Over zijn status in de SBU verschilden de formuleringen: sommige vermeldden dat ontslag uit de dienst of militaire dienst tijdens de oorlogstaat onmogelijk was, terwijl andere vermeldden dat ontslag uit zijn functie wel mogelijk was. Het Openbaar Ministerie meldde dat Duka en zijn gewapende beveiliging verzet bood en twee uur lang bewijs met een bijl vernieldigde; Duka bevestigde dat hij twee eigen smartphones vernieldigde, maar ontkende een wapen en het vernielen van harde schijven.

Achtergrond

De Nabu en de Sap onderzoeken de zaak-Cartagoen. Op 6 november 2026 koos de Haring voor Duka een voorwaardelijke celstraf van 60 dagen met een borgsom van 65 miljoen hryvnia; op 13 november verliet hij het sluitingscentrum na volledige betaling. De borgsom werd in 1.636 transacties voldaan, waarvan de grootste 1 miljoen hryvnia bedroeg. Twee strafzaken tegen Kryvonos betroffen een mogelijk fictieve adoptie in 2009 en de toewijzing van grond in 2014. Het Onderzoeksbureau voerde die zaken uit onder procedurele leiding van het Openbaar Ministerie, terwijl een eenheid van Duka ze operationeel ondersteunde. Het Openbaar Ministerie maakte later bekend dat het bericht over een verdenking tegen Kryvonos onjuist was en annuleerde de vermelding in het register; het Onderzoeksbureau sloot het desbetreffende strafdossier.